فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اصل ضرورت نظامی یکی از سنگ‌بناهای حقوق مخاصمات مسلحانه است که در هنجارهای مدون و عرفی نهادینه شده است. در بسیاری از موارد، قواعد اندک حمایت از محیط‌ زیست در مخاصمات مسلحانه در تعارض با این اصل رنگ می‌بازند. با این حال، می‌توان از مبانی حمایتی و سازگار در سایر اصول حقوق بشردوستانه نظیر اصل تفکیک و تناسب بهره جست. از سوی دیگر، آثار شیوه‌ها و ابزارهایی که در مخاصمات مسلحانه به استناد اصل ضرورت به‌کار گرفته می‌شود، تا سال‌ها بر محیط‌ زیست مناطق درگیری و حتی سرزمین‌های همجوار باقی می‌ماند. رسالت اصلی حقوق بین‌الملل بشردوستانه حمایت از قربانیان انواع منازعات مسلحانه است. حمایت از بشر بدون در نظر گرفتن همة اجزا و لوازم زیست او امکان‌پذیر نیست. در این مقاله فرض بر این است که مشروعیت و نحوة استناد به اصل مذکور، به‌طور مشخص به‌منظور توجیه خسارت‌های زیست‌محیطی از سوی مرتکبان، شایان توجه و بررسی است؛ چراکه برخی بر این باورند که ملاحظات زیست‌محیطی در وضعیت‌های جنگی در اولویت قرار ندارند و با استناد به اقتضائات نظامی می‌توان از آنها چشم پوشید.