تأثیر بهرهوری نیروی کار، امنیت سرمایهگذاری، نرخ ارز و شرایط تجاری بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران در شرایط ثبات و بیثباتی
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه اقتصاد،واحدعلوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
2 دانشآموخته دکترای تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران / عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
doi
چکیده
در چند دهه گذشته جذب سرمایههای مستقیم خارجی یکی از راههای تامین مالی کشورها برای افزایش سطح سرمایهگذاری درداخل بوده است. در این راستا شرایط اقتصادی کشورهای میزبان برای افزایش سطح سرمایهگذاری مستقیم خارجی از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. از این رو در این مطالعه بررسی تاثیر برخی از متغیرهای کلان اقتصادی بر FDI در ایران مورد بررسی قرار میگیرد. دوره زمانی انتخابی 1352 تا 1385 و تکنیک اقتصادسنجی مورد استفاده در این مقاله، روش خود توضیحبرداری با وقفههای گسترده (ARDL) برای شرایط ثبات و روش واریانس ناهمسانی شرطی خود رگرسیون تعمیمیافته (GARCH) برای شرایط بیثباتی بعد از آزمون آرچ LM و تاثیر وجود ناهمسانی در مدل میباشد. نتایج تخمین مدل بیانگر این است که در شرایط ثبات براساس سه خروجی در کوتاه مدت و بلندمدت افزایش نرخ ارز تاثیر منفی بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی داشته، همچنین افزایش بهرهوری نیروی کار، امنیت سرمایهگذاری دوره 1-t، امنیت سرمایهگذاری در دوره t و درجه باز بودن اقتصاد تاثیر مثبت بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی داشته است. نتایج برآورد مدل پویا نیز وجود رابطه بلندمدت بین متغیرهای ذکر شده و خالص سرمایهگذاری مستقیم خارجی را تائید میکند. مدل تصحیح خطا (ECM) نیز حاکی از آن است که تعدیل به سمت مقدار تعادلی یا بلندمدت خالص سرمایهگذاری مستقیم خارجی حدود 5/1 سال طول میکشد. نتایج تخمین مدل تحت شرایط بیثباتی نیز به لحاظ نوع اثرگذاری متغیرهای توضیحی روی متغیر وابسته به مانند مدل کوتاه مدت و بلندمدت باثبات بوده با ضرائب متفاوت اثرگذار، همچنین نشاندهنده اثر ملیت شوک ایجاد شده در شرایط بیثباتی روی کاهش خالص سرمایهگذاری مستقیم خارجی است.