تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و آسیای مرکزی و قفقاز
نویسندگان
doi
چکیده
تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و آسیای مرکزی و قفقاز حسین ربیعی[1]-محمود نظرنیا[2]- مهدی خداداد[3] تاریخ دریافت: 25/11/1396- تاریخ پذیرش:17/8/1397 چکیده: مهم ترین و اصلی ترین پیش نیاز برخورداری از یک سیاست خارجی موفق، آگاهی و شناخت عمیق از صحنه است. این صحنه می تواند، قدرت ملی کشورها، علائق گوناگون بازیگران در جهت بازیگری در نقش های استراتژیک باشد. در واقع ژئوپلیتیک با بررسی عوامل تشکیل دهنده قدرت ملی کشورها، علائق گوناگون بازیگران، ریشه یابی بحران های منطقه ای و تحلیل جایگاه منطقه در ژئواستراتژی قدرت ها، درک لازم برای تدوین سیاست خارجی آگاهانه و سنجیده را فراهم می نماید. از سویی دیگر منطقه آسیای مرکزی و قفقاز، با بافت قومی و مذهبی متنوع، ضمن داشتن سابقه حضور قدرت های مختلف، دارا بودن ارزش های فراوان و جاذبه های مختلف اقتصادی، فرهنگی ، سیاسی و... و دارا بودن اشتراکات زبانی، قومی، مذهبی و اقتصادی ، فرهنگی با جمهوری اسلامی ایران می تواند نقش مؤثری را ایفا نماید. زیرا با جداسازی منطقه قفقاز و بخشی از آسیای مرکزی در پی جنگ های روسیه با ایران و با انجام اقدامات متنوع هنوز نتوانسته ایم به آن هدف نهایی یعنی پیوند مشترک و دائمی ایران با آسیای مرکزی و قفقاز برسیم. در این مقاله سعی شده است با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، ضمن شناخت عمیق عوامل مثبت و منفی ژئوپلیتیکی گام های مؤثر در جهت تقویت روابط موفق سیاسی، اقتصادی و فرهنگی فیمابین ایران وکشورهای آسیای مرکزی و قفقاز برداشته شود. واژگان کلیدی: ژئوپلیتیک، سیاست خارجی، آسیای مرکزی، قفقاز، ایران [1]- استادیار و عضو هیئت علمی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی،تهران، ایران: نویسنده مسئول hosseinrabiei@hotmail.com [2]- کارشناسی ارشد، جغرافیای سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، گیلان، ایران m.nazarniya94@gmail.com [3]- کارشناسی ارشد، جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه گلستان،گلستان،ایران khodadadmehdi91@yahoo.com