فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده هدف از این مطالعه، اندازه‌گیری بهره‌وری کل عوامل تولید و بررسی عوامل مؤثر بر آن در مزارع پرورش ماهیان سردابی استان فارس است. داده‌های مورد نیاز از اداره کل شیلات استان فارس گردآوری شد که اطلاعات 33 مزرعه پرورش ماهیان سردابی در سال‌های 1388 و 1389 را در برمی‌گیرد. برای محاسبه بهره‌وری کل عوامل تولید (TFP) و اندازه‌گیری اثرات عوامل مؤثر بر آن از شاخص مالم‌کوئیست استفاده شد. اثرات تغییرات کارایی، تغییرات تکنولوژی و دانش فنی، تغییرات کارایی خالص فنی و تغییرات مقیاس محاسبه و سهم هر یک در روند تغییرات بهره‌وری مشخص گردید. با توجه به شرایط محیطی از فرض نهاده گرا استفاده شد. نتایج نشان داد با فرض بازده ثابت نسبت به مقیاس 4/36 درصد واحدها، با فرض بازده متغیر نسبت به مقیاس 8/75 درصد و در مدل مرز چینش آزاد 7/69 درصد واحدها از نظر فنی کارا می‌باشند. همچنین نتایج نشان داد با فرض نهاده‌گرا، دامنه تغییرات شاخص TFP در میان مزارع نمونه از 09/2-38/0 واحد متغیر و با میانگین 12/1 واحد می‌باشد. وجود مزارع با بهره‌وری بالا گویای این واقعیت است که پتانسیل خوبی برای ارتقای بهره‌وری این مزارع وجود دارد. با توجه به یافته‌ها پیشنهاد می‌شود که میزان کاهش نهاده‌ها بدون تغییر در میزان تولید و همچنین نگرش استراتژیک به مسایل و ایجاد برخی تغییرات اساسی در روند تولید از جمله بیمه کردن مزارع سردابی می‌تواند به فرآیند بهبود کارایی بنگاه‌های ناکارا کمک کند.