مطالعهی سبک الگوهای ارتباطی خانواده و نحوه هویتیابی نوجوانان در خانواده
نویسندگان
1 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 دکترا مشاوره دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 گروه مشاوره دانشکده مشاوره دانشگاه علامه طباطبایی تهران
doi
10.22059/ijsp.2025.381026.671256چکیده
نخستین پایگاه اجتماعی در تمام مراحل رشد به ویژه درسالهای نوجوانی، که نقش مهمی را درتنظیم افکار،احساس و رفتار نوجوان ایفا میکند،خانواده میباشد ، از سوی دیگر پدیدهی نوجوانی با این پرسش اساسی همراه است که نوجوان ازخود میپرسد«من کیستم؟» این پرسش را که چندسال ادامه خواهدیافت «جست وجوی هویت» مینامند.رشد هویت شامل فرایندی است که در طی ان افراد به بررسی جنبههای مختلف زندگی پرداخته میشود به منظور درک تجربه زیسته دختران نوجوان از سبک الگوهای ارتباطی خانواده ونحوه هویتیابی آنان، دراین پژوهش روش کیفی بارویکرد پدیدارشناسی انتخاب شد جامعه آماری شامل تمام دانش آموزان دختر دوره متوسطه دومدرسن 19و20سالگی بود.به جهت تجزیه وتحلیل دادهها از روش کلایزی استفاده شد. تجزیه وتحلیل دادهها به تولید4 مضمون اصلی و13مضمون فرعی منجر شد. مضمونهای اصلی شامل استقلال داشتن نوجوان،همدلی خانواده با نوجوان،توجه بی قید وشرط به نوجوان و مهارت اجتماعی نوجوان بود، والدین با فراهم نمودن یک فضای باز و آزاد و تغییرات مثبتی در کیفیت ارتباطات خود باعث میشوند فرزندان بتوانند آزادانه نظرات، تمایلات، پیشنهادات و انتقادات خود را بیان نمایند. ایجاد ارتباطات خوب، گسترده و مؤثر با فرزندان، ایجاد فرصت برای ابراز نظر و بیان احساسات، تشویق و ترغیب فرزندان به سخن گفتن و ابراز نظر کردن، پذیرش اشتباهات و لغزشهای احتمالی نوجوان، احترام گذاشتن به افکار و باورهای فرزندان، استفاده از نظرها و پیشنهادهای آنها در تصمیمگیریهای خانوادگی و به رسمیت شناختن آزادیهای معقول آنها از جمله موارد و اقدامات مؤثری است که میتواند مفید واقع شده و نهایتاً منجر به کسب هویت موفق میشود