نظام معاهدات سرمایه‌گذاری دوجانبه در پرتو اصول توسعه پایدار اعلامیه 2002 دهلی‌نو

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلخچی، ایران.

doi
10.22059/jplsq.2023.344347.3100
چکیده

مطابق استدلال‌های صورت‌گرفته توسط منتقدان معاهدات سرمایه‌گذاری خارجی دوجانبه، در اغلب موارد، موافقت‌نامه‌های مذکور تهدید جدی بر اصول توسعه پایدار محسوب می‌شوند. سؤال اصلی نوشتار حاضر، بررسی انطباق یا عدم انطباق نظام معاهدات سرمایه‌گذاری دوجانبه با اصول توسعه پایدار است. ازاین‌رو در این پژوهش تلاش شده است با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی نظام معاهدات در پرتو اصول حقوق بین‌الملل اعلامیه دهلی‌نو در زمینه توسعه پایدار ارزیابی شود. نتیجه حاصل بر این اصل استوار است که معاهدات سرمایه‌گذاری دوجانبه هیچ‌گاه مانعی برای توسعة پایدار محسوب نمی‌شوند. این امر در رویة اخیر معاهدات به‌خوبی مشاهده می‌شود، زیرا عناصر توسعه پایدار، هرچند به‌صورت ابتدایی، وارد نظام معاهدات شده است. بدون شک با رعایت نکاتی مانند ارزیابی زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی قبل از انعقاد موافقت‌نامه‌ها، ایجاد الزام‌های رفتاری در سرمایه‌گذاران و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در جایگزینی معاهدات چندجانبه به‌جای معاهدات دوجانبه، جایگاه اصول توسعه پایدار در معاهدات پررنگ‌تر خواهد شد. البته این امر لزوم دقت‌نظر تهیه‌کنندگان و مفسران معاهده در بررسی کامل کاربرد و الحاق اصول توسعة پایدار را برجسته‌تر می‌سازد.