افسون سنگ و رنگ در کهن نبشتهها
نویسندگان
1 دانش آموختة دکتری فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد علوم و تحقیقات تهران.
doi
چکیده
از دیرباز ذهن جویای بشر، ستارگان آسمان را به خدمت بخت و اقبال خود میگرفت و حتی آنها را با چهرههای زمینی میدید. از زمین برآمدگان، سنگها و فلزات را نیز نظاره میکرد. مهرهها، سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی با رنگهای خاص و اثرات جادویی چون کام یابی، ناکامی، طلسم، دفع نیروی شر، دفع چشم زخم و ازدیاد ثروت، ذهن بشر را به خود معطوف کرده بود. از این رو، مقالة حاضر بر آن است تا به منظور یافتن ردی از مهرهها در ایران قدیم به کنکاش در متون کهن میانه (پهلوی و سغدی) و متون اسلامی بپردازد. متونی که درآنها خواص جادوی مهرهها و نیز ارتباط برخی از آنها با ستارگان توصیف شده است. به نحوی که شاید بتوان کیهان را منشأ برخی از مهرههای زمینی معرفی کرد. در ادامه خواص مهرهها و نمونهای از شگفتیهای مهرههای شش گانه با رنگهای سبز، قرمز، آبی، زرد، سیاه و خشین (کبود) بر اساس منابع اسلامی سنگ شناسی آمده است. در انتها با پیوند آن به شاه نامه از اعتقاد به این میراث کهن – تصویر نمادین پدیدههای طبیعی به زبان محسوس و قابل رویت – در فرهنگ عامه سخن بمیان آمده است.