بررسی دنیا و تمثیلهای تعلیمی آن از نگاه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان وادبیات فارسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاداسلامی، نیشابور، ایران
2 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاداسلامی، نیشابور، ایران
doi
چکیده
تمثیل یکی از ابزارهای مهم بیانی شاعران و نویسندگان در دورههای مختلف ادبیّات کلاسیک فارسی بوده است. در هر زمان بنابر مقتضیّات دوره، شاعران و نویسندگان به گونهای از این نوع ادبی در بیان تمثیلهای تعلیمی مربوط به دنیا بهره بردهاند. سعدی شیرازی از شاعران دورة کلاسیک و محمَد تقی بهار از شاعران عصر مشروطه از جمله شاعران برجستهای هستند که آثارشان از جهات کمیّت، کیفیّت و استفاده از تمثیلهای شعری درخور توجه و بررسی است. بی تردید دنیا و تمثیلهای تعلیمی آن در آثار و باورهای ذهنی تعداد بی شماری از اندیشمندان و صاحب نظران به ویژه در گسترة ادب پارسی سایه افکنده است و همواره مورد توجَه و عنایت بسیاری از شاعران و نویسندگان بوده است. در شعر سعدی و ملک الشعرای بهار نیزدنیا و تمثیلهای تعلیمی آن تصاویری است که نه تنها مطلوب و لذت بخش نیستند؛ بلکه گاه مهیب و هولناک نیز میباشند. البته اگر گاهی تصویر زیبایی نیز دیده میشود یا در عمقِ خود، دربرگیرندة ترس و اندوه دنیاست و یا صرفاً به این دلیل که به گونهای به آخرت مربوط میشوند خوب ترسیم شده است. این پژوهش برآن است که دنیا و تمثیلهای تعلیمی آن را براساس اشعار این شاعران سترگ ادب پارسی با رویکرد تمثیلی و روش توصیفی – تحلیلی بررسی نماید.
