بررسی عوامل اقتصادی و اجتماعی موثر بر پدیده اعتیاد به مواد مخدر صنعتی جدید در میان جوانان پسر شهرکرمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، ﻛﺮﻣﺎن، ایران،

3 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

4 استاد گروه جامعه شناسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/ijsp.2025.390714.671295
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر پدیده اعتیاد به مواد مخدر صنعتی جدید در میان جوانان انجام شده است. این پژوهش توصیفی از نوع مطالعات تحلیلی-مقایسه‌ای بود. جامعه آماری پژوهش شامل جوانان پسر معتاد به مواد مخدر صنعتی جدید شهر کرمان (جامعه اول) و جوانان پسر غیرمصرف‌کننده شهر کرمان (گروه دوم) بود. نمونه آماری اول به روش نمونه‌گیری هدفمند از مراکز بازپروری و نمونه آماری دوم به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی چند مرحله‌ای از مناطق مختلف شهر کرمان انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی سازه آن با استفاده از تحلیل عامل اکتشافی تأیید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ بررسی و ضرایب پایایی قابل قبول به دست آمد. داده‌ها با استفاده از آزمون تی مستقل و رگرسیون لجستیک تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که بین میانگین نمرات عوامل اقتصادی و اجتماعی در گروه جوانان معتاد به مواد مخدر صنعتی و جوانان غیرمصرف‌کننده تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین، دسترسی‌پذیری و ارزان بودن مواد و وسایل مصرف مواد مخدر صنعتی از جمله عوامل پیش‌بینی‌کننده اعتیاد به این مواد بودند. اعتیاد به مواد مخدر صنعتی جدید پدیده‌ای پیچیده و چندعاملی است که تحت تأثیر عوامل متعدد اجتماعی و اقتصادی قرار دارد و نیازمند توجه بیشتر نهادهای دولتی و خصوصی ذیربط در زمینه پیشگیری و کاهش ابتلا به این پدیده است.