مختصری از تمثیلات دیوان مجیرالدین بیلقانی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران
doi
چکیده
عنوان مقالهای که میخوانیم "مختصری از تمثیلات دیوان مجیرالدین بیلقانی" است و اساس کار دیوان مجیرالدین بیلقانی به تصحیح محمدآبادی است. سخنوران ایرانی در قرن پنجم و ششم هجری نیز از این فنون بیبهره نماندهاند و پیکرهی "عروس سخن" خویش را با جامهی هنر بویژه"ارسال المثل و تمثیل" آراسته گردانیدهاند. از جملهی این "تمثیل پردازان" مجیرالدین بیلقانی، شاعر اوایل نیمهی اوّل قرن ششم هجری قمری است. دورهای که معاصر است با تعلیمات "زیباییهای صوری و معنوی" در قصاید انوری، کمال الدین اصفهانی، خاقانی، فلکی شروانی و دیگران. مجیر در انواع ادبی خود به "صنایع لفظی و معنوی"، بویژه "تمثیل" توجه دارد و برای نشان دادن سبک شعری وی لازم است گرایش شاعر را به "تمثیل" مورد بررسی و تحلیل قرار دهیم. یافتههای پژوهش نشان میدهد که برخی از "تمثیلات" مجیر ساخته طبع و قریحهی شاعر و بعضی از آنها متأثر از فکر خاقانی و یا فرخی و منوچهری است. افزون بر این در دیوان مجیر سه نوع "تمثیل" دیده میشود: نخست، "مثل"هایی که امروز هم متداول است، دوم، "مثل"هایی که در عصر شاعر متداول بوده و سوم، "مثل"های مرده و غیر متداول.
