بررسی و تبیین جلوههای تمثیل در حکایت عرفانی موسی و شبان مولانا
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
doi
چکیده
تمثیل به عنوان یکی از پایههای مهم صور خیال، طیف وسیعی از مباحث گوناگون متون ادب فارسی را در برمیگیرد. نمود بارز این امر در متون عرفانی امری قابل توجه است. در این میان مثنوی معنوی به عنوان یکی از شاخصترین آثار ادب فارسی در بردارنده عناصر و مضامین گوناگونی است که با بهرهگیری از ابزار بلاغی گوناگون از جمله تمثیل، سهم عمدهای در انتقال آموزهها و مفاهیم اخلاقی، اجتماعی، عرفانی، فلسفی و... دارد. از این رو در این مقاله بر آنیم به بررسی جلوههای تمثیل در هر یک از مراتب سیر و سلوک حکایت عرفانی موسی و شبان مثنوی بپردازیم تا دریابیم که مولانا در پیریزی محتوایی ساختار داستانی خود از چه تمهیداتی بهره جسته و هدف غائی وی از طرح این حکایت عرفانی بر مبنای اصول و موازین قاعده تمثیل چگونه بیان گردیده است. در این راستا پس از ذکر مباحثی پیرامون پیشینه و کارکرد مقوله تمثیل به بیان آموزههای عرفانی این داستان با عنایت به مبحث تمثیل خواهیم پرداخت.
