فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بنابر اصول 4، 91 و 98 قانون اساسی شورای نگهبان صلاحیت نظارت پیشینی بر مصوبات مجلس شورای اسلامی از حیث مغایرت با شرع و قانون اساسی، نظارت پسینی شرعی بر تمامی قوانین و مقررات و تفسیر قانون اساسی دارد. اظهارنظرهای شورا در قالب نوشتار صورت می‌گیرد و تبدیل تأملات و گفتار به نوشتار با محدودیت‌هایی مواجه است که توجه به این محدودیت‌ها موجب طرح بایسته‌هایی برای تحریر نظرات شورا می‌شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی درصدد پاسخگویی به این پرسش است که «بایسته‌های نگارش نظرات شورای نگهبان چیست و التزام به این بایسته‌ها چه آثاری دارد» و برای ارائة پاسخ به این پرسش ضمن تحلیل نظرات شورای نگهبان بر اساس بایسته‌های نگارشی، ابتدا بایسته‌های محتوایی نگارش، سپس بایسته‌های شکلی آن و در نهایت آثار التزام به این بایسته‌ها مطرح می‌شود. مهم‌ترین بایسته‌های محتوایی نگارش نظرات شورای نگهبان شامل مستند و مستدل بودن، بیان استظهارات، راهنمایی مقام واضع در راستای رفع ایراد و اظهارنظر در مورد مفهوم مخالف نظر و مهم‌ترین بایسته‌های شکلی نگارش نظرهای شورا شامل شفافیت و عدم ابهام، استحکام در ادبیات و اصطلاحات حقوقی و پرهیز از اصطلاح‌سازی، پرهیز از پیچیده‌نویسی، پرهیز از کلی‌نویسی و کاربرد الفاظ و عبارات تمثیلی مبهم و استفاده از علائم نگارشی مناسب است که التزام به این بایسته‌ها علاوه‌بر جلوگیری از آثار سوء ناشی از انتقال نادرست مفاهیم، موجب آثاری مثبت همچون تأمین هدف وجودی شورای نگهبان، تضمین حداکثری صلاحیت ابتکاری مراجع قانونگذار و مقرره‌گذار، ایجاد شفافیت در نظام حقوقی کشور، تسریع در فرآیند قانونگذاری و توسعة نظام حقوقی می‌شود.