«خویدوده» در شواهد تاریخی و بررسی آن در بخش تاریخی شاهنامة فردوسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی واحد رودهن
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی واحد رودهن
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی واحد رودهن
doi
چکیده
رسم خویدوده، از جمله مباحث مناقشه برانگیز و پرتکراری است که سالهاست در میان پژوهشگران در عرصه تاریخ ایران پیش از اسلام و دین زرتشت رایج است و پیرامون آن، بررسیهای مختلفی صورت گرفته است. در این مقاله، مجموعه شواهدی را که به این رسم، اشاراتی مستقیم یا غیرمستقیم کردهاند، از متون مختلف گرد آوردهایم. این بررسی، پس از بحثی ریشه شناختی در ریشهیابی کلمه خویدوده، به ترتیب، شواهدی از ازدواج با محارم را در میان ایزدان و اساطیر در بینالنهرین و ایران باستان، شواهدی از ازدواج با محارم در ایران از خلال آثار مورّخان یونانی، شواهدی از ازدواج با محارم در متون میانه زرتشتی و سپس شواهدی از این آیین را در متون دوران اسلامی پی میگیرد و مواردی را نیز در کتاب شاهنامة فردوسی که میتواند مؤیّدی بر این آیین باشد، بیان میکند.