فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه در کشاورزی پایدار بر ثبات عملکرد گیاهان زراعی در طولانی مدت با حداقل اثر بر محیط زیست تأکید می-شود. استفاده از کودهای زیستی با هدف حذف یا کاهش قابل ملاحضه‌ اثر زیست‌محیطی جبران‌ناپذیر ناشی از مصرف بی‌رویه نهاده‌های شیمیایی در اکوسیستم‌های زراعی در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. به‌منظور بررسی اثر کودهای زیستی میکوریزا و ازتوباکتر بر رشد و عملکرد ارقام لوبیا قرمز، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1395 در منطقه بیران‌شهر لرستان اجرا شد. عامل‌ها شامل تلقیح با گونه‌های قارچ میکوریزا در دو سطح (تلقیح و بدون تلقیح)، مایه‌زنی با باکتری ازتوباکتر در دو سطح (مایه‌زنی و عدم مایه‌زنی) و ارقام لوبیا قرمز شامل (توده بیران‌شهر، رقم اختر و گلی) بودند. نتایج نشان داد که اثر هر سه عامل بر ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته، طول غلاف، تعداد دانه در غلاف، تعداد دانه در بوته، عملکرد دانه و عملکرد پروتیین دانه در سطح احتمال یک درصد و اثر متقابل سه‌گانه عامل‌ها بر ارتفاع بوته، عملکرد دانه و عملکرد پروتیین دانه در سطح احتمال پنج درصد معنی‌دار شد. عملکرد دانه در توده بیران‌شهر، رقم اختر و گلی به‌ترتیب 5/56، 1/19 و 2/43 درصد افزایش یافت. بیشترین عملکرد دانه (90/2981 کیلوگرم در هکتار) در تیمار مایه‌زنی ازتوباکتر×تلقیح میکوریزا×رقم گلی با فرم بوته رونده و رشد نامحدود به‌دست آمد. با توجه به یافته‌های این پژوهش، می‌توان استفاده از کودهای زیستی حاوی قارچ‌های میکوریزا آربسکولار را به تنهایی و یا همراه ازتوباکتر کروکوکوم، در زراعت لوبیا قرمز توصیه نمود.