معرفی و بررسی منظومه حماسهای تاریخی نویافته تاریخ شاهعباس یکم ( با تأکید بر تاریخ محلی مازندران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه پیام نور، مرکز تحصیلات تکمیلی، تهران
2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور.
3 استادیار دانشگاه ادیان قم
4 استاد دانشگاه پیام نور، سازمان مرکزی، تهران
doi
چکیده
نسخههای خطّی، در مجموعۀ میراث مکتوب ایران، از جایگاهی ویژه برخوردارند. بخش اعظم تحوّل اندیشهای پیشینیان ما از طریق این نسخهها بدست ما رسیده است. اهمیّت شناسایی، احیا و انتشار نسخ خطی بهعنوان منابع مهم تاریخی، ادبی، فرهنگی و نیاز به منابع جدید تحقیقاتی برکسی پوشیده نیست. هدف از نگارش این مقاله، معرفی نسخه نویافته و منبع جدید که نام اصلی آن دانسته نیست و ما آن را با نام منظومه حماسی تاریخی تاریخ شاهعباس یکم/ منظومة فتوحات شاهاسماعیل میشناسیم. این اثر که به بیان وقایع تاریخیسیاسی ایران، بویژه مازندران و حکومت محلی مرعشیان و دیگر حاکمان محلی خودمختار شمال ایران در عصر صفویه، میپردازد، برای تاریخنگاری مازندران بسیار اهمیّت دارد؛ شاعر گمنام این منظومه، تمام وقایع مهم تاریخ ایران، تا عصر خویش را به نظمی نوین درآورد. در این منظومه نوآوریهایی دیده میشود که در تاریخنویسی مازندران پیشینه نداشت. مقالۀ حاضر به شناسایی و واکاوی نسخه، با تأکید بر تاریخ محلی دارالمرز میپردازد. کلید واژهها نسخه خطّی، تاریخ شاهعباس یکم، منظومههای حماسی تاریخ محلی، مازندران، صفویه.
