سیمای زن در تمثیل های عامیانۀ هرمزگان (بر مبنای قصههای گردآوری شده توسط محمدصالح امیری)
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر لنگه.
2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی
doi
چکیده
این مقاله، تحقیقی در بارۀ جایگاه زنان در فرهنگ عمومی هرمزگان، براساس قصههای عامیانۀ هرمزگان میباشد. تمثیلهای عامیانه به عنوان روایتهایی مهم، در بسیاری از جوامع به وسیلۀ زنان نقل میشوند. در این قصههای تمثیلی، تصویری روشن از کارکرد، نقش و وضعیت زنان ترسیم شده است؛ بنابراین بررسی آنها میتواند ما را به شناخت هرچه بیشتر وضعیت زنان و زندگی آنها رهنمون گردد. در این مقاله اطلاعات به شیوۀ کتابخانهای گردآوری و با استفاده از روش تحلیل کیفی، تمثیلها بررسی میشوند. ضرورت این پژوهش از آن جهت است که دریابیم بازتاب تصویر زنان در فرهنگ عامۀ هرمزگان چگونه است. پرسش اصلی این پژوهش این است که: زنان در نگاه راویان این تمثیلات از چه جایگاه و کارکردی برخوردار هستند؟ این پزوهش در دو بخش، فعالیتهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی زنان را در تمثیلهای عامیانه بررسی میکند. نتایج این بررسی نشان میدهد اگرچه فرهنگ هرمزگان، فرهنگی مردسالار است و نابرابری جنسیتی نیز محدود کنندۀ فعالیتهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی زنان میباشد، اما در بسیاری موارد به ویژه در حوزههای فرهنگی و اجتماعی، زنان موضعی فعالانهتر دارند. ازدواج برای زنان قصهها از اهمیت بالایی برخوردار است و گاهی در انتخاب همسر نیز آزاداند. ذهن اسطورهای راویان این دست از تمثیلها، سبب شده است تا نقش زنان در کارکردها و ژرف ساختهای متضاد و متناقض دیده شود.