بررسی تمثیلات عرفانی در نهجالبلاغه و تذکرة الاولیای عطّار
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شبستر ،دانشگاه آزاد اسلامی شبستر ، ایران.
2 استاد یار گروه زبان و ادبیات فارسی واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز ،ایران.
3 استاد یار گروه زبان و ادبیات فارسی واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی مرند ،ایران.
4 استاد یار گروه زبان و ادبیات فارسی واحد شبستر ،دانشگاه آزاد اسلامی شبستر ، ایران.
doi
چکیده
نهجالبلاغه از منابع معتبر اسلامی است که گاه شکل تمثیلی به خود میگیرد. در تذکرةالاولیا نیز شرح حال 97 تن از عارفان ذکر شده است که ضمن بیان احوال هرکدام، عقاید عرفا پیرامون مسائل مختلف بیان میشود. با توجه به گرایش عمومی به مسائل عرفانی و عدم اطلاع از جزئیات بعضی آداب و رسوم آن و افراط و تفریطهای عرفا در امور زندگی، لازم است با بررسی علمی و منطقی این آثار و آسیبشناسی آنها، شناخت دقیق و بهتری به دست آورد. هدف از پژوهش حاضر، یافتن پاسخ به این سؤالات است که مباحث و موضوعات این دو کتاب تا چه حدی در شیوۀ تمثیلی به همدیگر نزدیک است؟ چه تفاوتهایی بین نهجالبلاغه و تذکرة الاولیا در کاربرد تمثیلات عرفانی وجود دارد؟ تفاوتهای موجود در نهجالبلاغه و تذکرة الاولیا نتیجۀ چه نگرشهایی است؟ در این پژوهش پس از بررسی موردی چند تمثیل عرفانی در نهجالبلاغه و تذکرة الاولیا و تطبیق آن با قرآن و حدیث به روش کتابخانهای و استناد به منابع با شیوۀ توصیفی تحلیلی، مهمترین آسیبهای نظری و عملی سخنان عرفا تحلیل شده است. تمثیل مار و شیر، تمثیل زندان و دوزخ، تمثیل کوچ و کشتی طوفان زده و جنگ و غیره از تمثیلهای بررسی شده در نهج البلاغه و تذکرة الاولیا است.
