بررسی اثربخشی درمان شفقت به خود مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر احساس شکست، کاهش حس تعلق ناکام‌مانده و ادراک سرباربودن در زنان نابارور دارای افکار خودکشی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری رواشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه مشاوره‌، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه روان‌شناسی‌، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.30468/jsums.2025.8159.3282
چکیده

زمینه و هدف: ناباروری، به‌ویژه درصورت شکست‌های مکرر درمانی، می‌تواند منجر به پریشانی روانی و بروز تمایلات خودکشی شود. این پژوهش باهدف بررسی اثربخشی درمان شفقت به خود مبتنی بر ذهن‌آگاهی در کاهش احساس شکست، طرد اجتماعی و سربار بودن در زنان نابارور با افکار خودکشی انجام شد.مواد و روش­ها: پژوهش به روش تک‌آزمودنی با خط پایه چندگانه انجام شد. جامعه پژوهش شامل زنان نابارور دارای افکار خودکشی مراجعه‌کننده به مراکز ناباروری تهران در نیمه نخست سال ۱۴۰۳ بود. از میان آن‌ها ۶ نفر براساس معیارهای ورود انتخاب شدند. داده‌ها در سه مرحله خط پایه، مداخله و پیگیری گردآوری شد. ابزارها شامل پرسش‌نامه رفتار خودکشی تجدیدنظر شده (SBQ-R)، مقیاس شکست و پرسش‌نامه نیازهای بین‌فردی (INQ) بود. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و Excel از طریق نمودارهای تصویری، شاخص تغییر پایدار و درصد بهبود انجام گرفت.یافته­ها: براساس نتایج این مطالعه درصد بهبود احساس شکست پس از درمان ۳۴/۷% و در پیگیری ۳۸/۱۶% بود. احساس طرد اجتماعی بیشترین میزان بهبود را به مقدار ۵۷/۱۸% پس از درمان و ۶۳/۳۳% در پیگیری نشان داد. احساس سربار بودن نیز پس از درمان ۴۲/۱۵% و در پیگیری ۴۴/۸۳% کاهش یافت. همچنین بین افراد موردمطالعه اختلاف معناداری در میزان پاسخ‌دهی به درمان مشاهده شد.نتیجه‌گیری: درمان شفقت به خود مبتنی بر ذهن‌آگاهی، مداخله‌ای مؤثر برای کاهش عوامل خطر روان‌شناختی مرتبط با افکار خودکشی در زنان نابارور است؛ زیرا با افزایش تاب‌آوری هیجانی، تقویت پیوندهای اجتماعی و ارتقای شفقت به خود، احساس شکست، انزوا و سرباربودن را کاهش می‌دهد.