تمثیل و نماد پیر در داستان سی مرغ و سیمرغ از منطق الطیر عطار
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران
2 مدیرگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی شهرکرد
3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
doi
چکیده
تجلی روح الهی در وجود انسان کامل را در عرفان به عشق به ذات حق تعبیر میکنند. در عرفان روح انسان در حال تعالی و سلوک به سوي حق است. انسان کامل در آخرین مرحلۀ سلوک (فنا) حقیقتی خداوند وار همچون سی مرغ عطار و سالکان واصل درآثار عرفانی مییابد. در عرفان مهمترین ملاک سلوک سالک، برخورداری وی از حضور پیری صاحب نفس و مرشدی دستگیر است. پدر، مرشد یا شیخ در عرفان، با بصیرت و روشنگري و تیزبینی سالکان و انسانها را به صورت عام به سوي تهذیب نفس، حفظ منش و اخلاق دعوت میکند. عطار نیشابوری، شاعر و عارف بزرگ قرن ششم و هفتم، تمثیل را به عنوان پایه و اصل داستانهایش قرار داده است. وی در منطق الطیر معانی و مضامین بلند عرفانی از جمله مضموم پیر را به بهترین وجه در قالب تمثیل و نماد ارائه داده است. اهمیت حضور پیر و راهنما در نشان دادن راه به سالک، ضرورت پژوهش در این موضوع را ایجاد میکند. هدف از این پژوهش آن است که با روش توصیفی ـ تحلیلی وگردآوری کتابخانهای به تبین تمثیل و نماد پیر و بیانِ نقشِ هدایتگری و ارشادی آن بپردازد و جنبههاي دانایی، رهبری و مراد بودن آن را در شخصیت هدهد، در داستان سیمرغ و سیمرغ از منطق الطیر عطار، نمایان و تحلیل سازد.