تاثیرپذیری شعر شفیعی کدکنی از تمثیل های عرفانی و داستان های تاریخی ایرانی-اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوي دکتری گروه زبان و ادبيات فارسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.

2 دانشیار گروه زبان و ادبيات فارسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبيات فارسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیرپذیری محمد رضا شفیعی کدکنی (م. سرشک) از عرفان و داستان¬های تاریخی انجام گرفت. از آن¬جا که این تحقیق از گونه¬ی بررسی¬های ادبی است لذا نوع روش تحقیق تحلیلی- توصیفی است.جامعه پژوهش شامل سروده¬های شفیعی¬کدکنی از سال 1344 تا 1377 می باشد.شیوه¬ی گردآوری اطلاعات در این پژوهش، مطالعه¬ی دقیقِ جامعه¬ی آماریِ تحقیق، یعنی آثار شعری شفیعی¬کدکنی و منابع علمی مرتبط با آن و یادداشت¬برداری بوده است. با بررسی-های به عمل آمده از دفاتر شعری م. سرشک به این نتایج دست یافته¬ایم که زبان شعری م. سرشک با توجه به اوضاع نابسامان دهه¬های چهل و پنجاه جامعه¬ی ایران که در فقر و فساد و ظلم ناشی از سیاست¬های حکومت پهلوی به سر می¬برد، زبانی سمبلیک و نمادین است. اما در بکارگیری نمادها افراط و تفریط نمی¬کند و درعین حال، در استفاده از "نماد= سمبل" تعمدی زیرکانه و به نوعی دلسوزانه دارد.فرهنگ ایرانی- اسلامی همچون دین¬های پیش از اسلام (زرتشت) به تأسی از شاعرانی چون اخوان ثالث، و نیز اسطوره¬های ملی- باستانی، دیگر جنبه¬های سمبلیک شعر شفیعی¬کدکنی را تشکیل می¬دهند. در دفتر دوم نیز شفیعی به تأثیر از اخوان به دین¬های ایران پیش از اسلام توجه و علاقه نشان می¬دهد. لذا در این دفتر علاوه بر لحن حماسی و پرشکوه اخوان، با مضامین فکری او همچون زرتشت و آتشکده و... برمی¬خوریم. با تمام این تفاسیر در مجموع می¬توان گفت که با وجود احترام فراوانی که م. سرشک برای شاعران گذشته قایل بوده است و با وجود تأثیر فروان از آنان اما زبان نمادین شفیعی وامدار...