وب پنهان و حق گمنامی از منظر حقوق بین‌الملل بشر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2022.346149.3143
چکیده

دنیای اینترنت همانند کوه یخ عظیمی است که ابهت بخش پیدای آن (وب‌سطحی) چنان بشر را مسحور خود کرده که هیچ نظام حقوقی نمی‌تواند مدعی احاطه بر آن یا واکنش کافی و به‌موقع شود. عظمت و اهمیت بخش ناپیدای اینترنت بسیار بیشتر و توجه حقوق ملی و بین‌المللی به این بخش که با عنوان «وب پنهان» شناخته می‌شود، بسیار محدودتر است. این مقاله با تمرکز بر وب پنهان تلاش دارد ضمن بیان اهمیت و ضرورت توجه به آن، با مطالعۀ منابع بین‌المللی و رویه‌های ملی و واکاوی دیدگاه‌های مطرح، ویژگی گمنامی و پنهان بودن آن را از منظر حقوق بین‌الملل بشر بررسی کند. آیا در حقوق بین‌الملل بشر امکان استناد به حق گمنامی در وب پنهان به‌صورت مستقل وجود دارد؟ ادعا آن است که دلایل کافی برای صحه گذاشتن بر وجود حقی مستقل تحت عنوان گمنامی در حقوق بین‌الملل بشر که همۀ ابعاد گمنامی را به‌طور کامل در برگیرد و جامع‌ و مانع باشد، وجود ندارد. در مقابل، بررسی موازین حقوق بین‌الملل بشر، رویکرد ممنوعیت گمنامی را نیز رد می‌کند.