اثر هیومیک‌اسید بر خصوصیات رشدی و تغییرات مواد مؤثره گیاه دارویی مریم‌گلی ایرانی (Saliva Mirzayanii L.)

نویسندگان

1 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، واحد جهرم، دانشگاه شآزاد اسلامی، جهرم، ایران

3 دانشیار گروه علوم باغبانی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران

4 استادیار گروه علوم باغبانی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران

doi
چکیده

مریم‌گلی ایرانی (Salvia mirzaianii L.) گیاهی دارویی متعلق به خانواده نعناعیان بوده که از گذشته‌های دور به علت داشتن خواص دارویی فراوان و همچنین متابولیت‌های مختلف شامل ترپنوئیتدها، انواع ترکیبات فنلی، فلاونوئیدها، اسیدهای چرب و استرول‌ها مورد توجه بوده و در صنایع دارویی، غذایی، بهداشتی و آرایشی کاربردهای فراوانی دارد. به‌منظور بررسی اثر اسید هیومیک، این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بولک‌های کامل تصادفی در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس انجام شد. بیشترین میزان وزن‌تر (96/1 گرم)، وزن خشک برگ(5/0 گرم) و تعداد گل‌آذین( 35 عدد) و وزن گل‌آذین (8/1 گرم ) در اثر استفاده از 15 میلی‌لیتردرلیتر هیومیک‌اسید به دست آمد. مقدار و نوع ترکیبات تشکیل‌دهنده اسانس با دستگاه GC و MS/GC تعیین و درمجموع 62 ترکیب از اسانس مریم‌گلی ایرانی جدا شد. مهم‌ترین ترکیبات کل موجود در اسانس مریم‌گلی ایرانی، 5-نئو سدرانول (11/20 درصد)، لینالیل استات (52/16)، آلفاترپینیل استات ( 28/14 درصد)، لینالول (22/5) و بی‌سیکلوگرماکرون (68/4 درصد) بود. با افزایش غلظت هیومیک‌اسید درصد 5-نئو سدرانول، آلفاترپینیل استات، بی سیکلوگرماکرن و لینالیل استات به ترتیب برابر 5/37، 5/32،7/22 و 59/20 درصد نسبت به شاهد افزایش معنی‌دار یافت. مجموع ترکیبات فنلی موجود در عصاره گیاه در اثر استفاده از 15 میلی‌لیتردرلیتر هیومیک‌اسید به‌طور معنی‌دار و به میزان 8/72 درصد نسبت به شاهد بدون کود افزایش یافت. در این تیمار بیشترین ترکیب فنلی موجود در عصاره مریم‌گلی ایرانی، رزمارینیک اسید به میزان 64/421 میلی‌گرم‌‌درلیتر بود. استفاده از هیومیک‌اسید باعث افزایش معنی‌دار میزان آنتی‌اکسیدان در عصاره گیاه شد.