واکاوی جایگاه ابزار تمثیل در شکلدهی به اشعار اخوان ثالث و سهیل محمودی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین- پیشوا، ایران.
2 دانشجوي دکتری، گروه زبان و ادبيات فارسي، دانشكدهی ادبیات و علوم انساني، دانشگاه آزاد اسلامي واحد ورامين- پيشوا، ايران.
doi
چکیده
صنعت ادبی تمثیل ابزاری برای تبیین زبان شعر است و میتواند جنبهی رمزی نیز بیابد. مسئلهی اصلی این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی و به صورت کتابخانهای صورت گرفته، بررسی جایگاه تمثیل در اشعار اخوان ثالث و سهیل محمودی است و اینکه هر دو شاعر به چه شکل از تمثیل در شعر خود بهره گرفتهاند. اهمیت این پژوهش بهجهت ارزش و اهمیت صنعت تمثیل بهعنوان زبانی شعری و نیز جایگاه ارزشمند دو شاعر در ادب معاصر است. پرسش اصلی آن است که اخوان ثالث و محمودی در مقایسه با یکدیگر چگونه از تُمثیل بهره جستهاند؟ فرضیه آن است که گرچه اخوان و محمودی هردو تمثیل را در اشعار خود به کار بردهاند اما مسلما چگونگی کاربرد ایشان نسبت به یکدیگر دارای وجوهی از تفاوت و شباهت است. هدف این پژوهش شناخت چگونگی کاربرد تمثیل در شعر دو شاعر مورد نظر و ضرورت انجام تحقیق آن است که بهجهت کاربرد بسیار تمثیل توسط هردو شاعر، این پژوهش موجب درک ژرفتر خواننده از شعر ایندو شاعر معاصر خواهد شد. برخی از یافتههای تحقیق؛ زبردستی اخوان در سرایش تمثیلات توصیفی و روایی، محتوا و فضای تمثیلات اخوان؛ بسیار محزون، سیاسی- اجتماعی و ملیگرایانه و محتوا و فضای تمثیلات محمودی؛ آیینی، انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، عشق و سیاسی- اجتماعی، ساختار تمثیلات اخوان و محمودی در هردو محور افقی و عمودی، از نظر چگونگی وضوح تمثیلها؛ تمثیلات اخوان اغلب رمزگونه و بهندرت تمثیل گویا اما تمثیلات محمودی بیشتر تمثیل گویا و واضح و بهندرت رمزگونه و دیریاب است.