تحلیل‌ محتوایی نماد و تمثیل‌های داستانی نویسندگان دورۀ اول بوشهر؛«علی‌دشتی، رکن‌زادۀ آدمیت, آیت‌اله بلادی و دکتر‌برازجانی»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم و تحقیقات، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

2 دانشکده علوم و تحقیقات، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

3 دانشکده علوم و تحقیقات، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

doi
چکیده

ادبیات‌‌داستانی بوشهر-واقع شده در جنوب غربی ایران و کنارۀ خلیج فارس با نویسندگان نسل(دوره) اول تا چهارم خود در داستان‌نویسی ایران به‌ویژه مکتب جنوب جایگاه مهمی دارد. تمثیل به‌ عنوان یک‌‌شگرد ادبی همواره یکی از مهم‌ترین محمل‌های بازنمایی درون‌مایه‌های مقتضای زمانه بوده است که برخی نویسندگان این‌دوره از توان روایی سنتی این‌گونه برای بیان‌ مسائل اخلاقی، اجتماعی - سیاسی در کنار نماد بهره‌ گرفته‌اند. هدف و ضرورت این‌مقاله؛ بیان مزایا و دگردیسی‌های محتوایی داستان‌های تمثیلی و بیان نمادین در دورۀ اول نویسندگی بوشهر است. از آن‌جا که تا کنون پژوهشی در این زمینه صورت نگرفته است، نگارندگان کوشیده اند؛ آثار تمثیلی را در سه نوع: روایت مستقل، غیر مستقل و استفاده از نمادها در فاصله سال‌های۱۳۳۲ - ۱۳۰۴شمسی(مقارن حکومت پهلوی اول و دوره‌ی اول پهلوی دوم) بر پایۀ موضوع و درون مایه نقد و تحلیل کنند و به این پرسش اساسی پاسخ دهند که نویسندگان این‌دوره از کدام شیوة بیان تمثیلی و برای کدام مقاصد استفاده کرده‌اند. ماحصل این‌تحقیق به شیوۀ کتاب‌خانه‌ای با روی‌کرد پژوهشی - تحلیلی این است که؛ جز«رکن‌زاده» که سعی کرده است وقایع تاریخی عصر خویش را بی کم و کاست نقل کند، دیگر نویسندگان این‌دوره از تمثیل مستقل، در حین داستان و نماد برای روشن‌گری و بیان مضامین اخلاقی، سیاسی - اجتماعی بهره برده‌اند.