معرفی آنتی‌بیوتیک پرمصرف (فلورفنیکل، انروفلوکساسین یا داکسی‌سایکیلین) با کمترین اثر سوء بر شاخص‌های رشد، زنده‌مانی و خون‌شناسی بچه‌ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss)

نویسندگان
doi
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات آنتی‌بیوتیک‌های فلورفنیکل، انروفلوکساسین و داکسی‌سایکیلین بر شاخص‌های رشد، درصد زنده‌مانی و خون‌شناسی بچه‌ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان انجام گرفت. بدین منظور 720 قطعه بچه‌ماهی با میانگین وزنی 5/2±5/27 گرم در قالب 4 تیمار آزمایشی شامل تیمار 1: گروه شاهد، تیمار 2: خوراک حاوی دز موثر آنتی‌بیوتیک فلورفنیکل، تیمار 3: خوراک حاوی دز موثر آنتی‌بیوتیک انروفلوکساسین و تیمار 4: خوراک حاوی دز موثر آنتی‌بیوتیک داکسی‌سایکیلین، به‌مدت 40 روز تغذیه شدند. در پایان دوره آزمایش، شاخص‌های وزن نهایی (WT)، نرخ رشد ویژه (SGR)، ضریب رشد روزانه (DGR)، کارآیی خوراک (FER)، ضریب تبدیل خوراک (FCR) و درصد زنده‌مانی (SP) محاسبه شدند. همچنین شاخص‌های خونی (WBC، RBC، Hb، %Htc، MCV، MCH، MCHC، لنفوسیت، مونوسیت، نوتروفیل و ائوزینوفیل) مورد سنجش قرار گرفتند. بر اساس نتایج به‌دست آمده، شاخص‌های رشد و درصد زنده‌مانی تحت تاثیر آنتی‌بیوتیک‌های فلورفنیکل، انروفلوکساسین و داکسی‌سایکیلین قرار گرفتند و کاهش یافتند (05/0>p). به‌طوری که وزن نهایی، نرخ رشد ویژه، ضریب رشد روزانه، کارآیی خوراک، ضریب تبدیل خوراک و درصد زنده‌مانی ماهیان گروه شاهد در مقایسه با سایر تیمارهای آزمایشی دارای اختلاف معنی‌داری بودند (05/0>p). البته کاهش این شاخص‌ها در ماهیان تغذیه شده با فلورفنیکل بیشتر از ماهیان تغذیه شده با آنتی‌بیوتیک‌های انروفلوکساسین و داکسی‌سایکیلین بود (05/0>p). از شاخص‌های خونی، تعداد گلبول‌های سفید (WBC) و لنفوسیت تحت تاثیر آنتی‌بیوتیک‌ها افزایش یافتند (05/0>p). در مقایسه شاخص‌های تعداد گلبول‌های قرمز (RBC)، هموگلوبین (Hb)، درصد هماتوکریت (%Htc)، حجم متوسط گلبولی (MCV)، هموگلوبین متوسط گلبولی (MCH)، غلظت متوسط هموگلوبین گلبولی (MCHC)، مونوسیت، نوتروفیل و ائوزینوفیل اختلاف معنی‌داری بین تیمارها مشاهده نشد (05/0<p). در نهایت نتیجه‌گیری شد که استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها اثرات سوء بر شاخص‌های رشد، زنده‌مانی و خون‌شناسی ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان دارند. اما در این بین فلورفنیکل بیشترین و انروفلوکساسین کمترین تاثیر منفی را بر این شاخص‌ها داشتند. با توجه به نتایج به‌دست آمده از این مطالعه، استفاده از انروفلوکساسین و داکسی‌سایکیلین در هنگام بروز بیماری و تجویز آنتی‌بیوتیک توسط دام‌پزشک، در مقایسه با آنتی‌بیوتیک فلورفنیکل پیشنهاد می‌گردد.