اشتاد یا اسپاد؟ ویرایش دو نام در شاهنامه
doi
چکیده
در پادشاهی شیرویه در شاهنامه یکی از بزرگان «اشتاگشسپ» نام دارد که باوجوداینکه تاکنون ویراستاران و گزارندگان شاهنامه¬ تردیدی در درستیِ آن نداشته¬اند، اما نقش، جایگاه و ریختِ نام او در دستنویس¬های شاهنامه و نیز در منابع تاریخی با آشفتگی زیادی همراه است. بررسی دقیق منابع برای بازسازی نامِ درست و شناخت درست¬ترِ این شخص سه فایده دارد: دانش تاریخ ساسانی را گسترش می¬دهد، به ویرایش شاهنامه کمک می¬کند و کمکی است در نام¬شناسی و ریشه¬شناسیِ تاریخی ساسانی. در این جستار ریخت¬های گوناگون نام «اشتاگشسپ»، در شاهنامه و منابع تاریخی، شناسایی و سپس ارزیابی و سنجش شده تا ریختِ درستِ این نام در خدای¬نامه، شاهنامۀ ابومنصوری و شاهنامۀ فردوسی، گمانه¬زنی و بازسازی شود. چند دلیل برای برتری¬دادنِ «اسپادگشنسپ» بر «استاد/ اشتادگشنسپ» ارائه شده و می¬بایست فردوسی «اسپاگشسپ» به-کار برده باشد، پس این ریخت در تمام دستنویس¬ها، تحریف یا تصحیف شده¬ است. درنتیجه پیشنهاد می¬شود در شاهنامه «اشتاگشسپ» و «اشتاد» به «اسپاگشسپ» و «اسپاد» ویرایش شود.