شناسایی و تحلیل ابعاد خدمت ناب در راستای افزایش بهرهوری با استفاده از نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 استاد گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
doi
10.30495/qjopm.2020.1870505.2500چکیده
بسیاری از روشهای ناب منتسب به بخش تولیدی هستند که در آن یک محصول ملموس وجود دارد. بنابراین، مفاهیم و روشهای ناب قبل از استفاده در فرآیندهای خدماتی باید ارزیابی مجدد شوند. بهکارگیری اصول تفکر ناب در سازمانهای خدماتی، از طریق کاهش اتلافها، بستر مناسبی را برای افزایش بهرهوری در این سازمانها ایجاد میکند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد خدمت ناب برای ارتقای بهرهوری خدمات، با بهرهگیری از متدولوژی نظریه داده بنیاد است. برای استخراج دادهها با استفاده از نظریه داده بنیاد، از دو منبع استفاده شد: مرور ادبیات موجود در زمینه خدمت ناب و مصاحبه با 32 نفر از اعضای هیأت علمی صاحبنظر در زمینه خدمت ناب و خبرگان این حوزه در صنایع خدماتی مطرح کشور. پس از کدگذاری دادهها بر اساس رویکرد نظریه داده بنیاد استراوس و کوربین، 30 مفهوم و 7 مقوله استخراج گردید. حاصل کار شناسایی ابعاد خدمت ناب به همراه عوامل فرعی پشتیبان است. در این مطالعه برای اولین بار است که ابعاد خدمت ناب و شاخصهای آن شناسایی شدهاند. نتایج نشان میدهد که فاکتورهای نیروی کار، مشتری، مدیریت، سیستم اطلاعات، بهبود مستمر، فنآوری و مدیریت عملیات میتوانند باعث ارائه خدمت ناب شده و بهعنوان ابعاد خدمت ناب در نظر گرفته شوند. بهکارگیری این فاکتورها در سازمانهای خدماتی میتواند به مدیران این واحدها کمک کند تا مدیریت خدمات را هرچه نابتر یعنی با اتلافها و هزینههای کمتر و درنتیجه آن با بهرهوری بالاتر به انجام رسانند.