فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از اشكال ادبی طنز، حماسه مضحک است که در آن اعمال و کنش‌های پیش‌پاافتاده و معمولی، با لحنی فاخر و به‌سبکی حماسی بیان می‌شود. این سبک که بر بستر گفتمان انتقادی قرار دارد، پیوند فرم حماسی و درون‌مایۀ طنزآمیز را دربستر کنش‌های آشنایی‌زدایانه ارائه می‌دهد. موضوعی که می‌تواند جذابیت مطلوبی را برای نوجوانان به‌دلیل شرایط خاص سنی آن‌ها که در مرحله شکل‌گیری شخصیت قرار دارند، به‌وجود آورد. اگرچه متاسفانه به ظرفیت‌های بی‌بدیل حماسه مضحک در حوزه بازنویسی ادب نوجوان، توجه چندانی نشده است. مقاله حاضر، به‌منظور پاسخ به این نیاز به ارائه ظرفیت‌های حماسه مضحک در بازنویسی برای ادب نوجوان پرداخته است. بدین‌‌‌‌منظور مشخصه‌های رشد نوجوان ارزیابی شده و شاخص‌های بازنویسی آثار حماسی مضحک، سازگار با قابلیت‌های ذهنی و توانمندی‌های ادراکی نوجوان امروز از منظر طنز جمع‌بندی شده است. در پایان، ارزیابی کفایت یا عدم‌کفایت کاربرد شاخص‌های توسعه‌یافته در تحلیل دو نمونه بازنویسی‌شده حماسه مضحک موش و گربه شیخ‌بهایی و عبیدزاکانی ارائه شده است. برای این تحلیل از روش مجموع وزنی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که بازنویسی اثر موش و گربه شیخ‌بهایی امتیاز بالاتری را از منظر شاخص‌های طنز با تاکید بر کنش‌های آشنایی‌زدایانه، اغراق و افراط کسب می‌نماید و ظرفیت مناسب‌تری را برای خوانش گروه سنی نوجوان ایجاد نموده است. روش این پژوهش توصیفی تحلیلی است که با استقصاء در متون و استناد به آن‌ها، تجزیه شاخص‌ها و تحلیل محتوا صورت گرفته است.