سرنوشت جنگجو ( بررسی ساختارهای مشترک جنگجو در شخصیت طوس براساس آرای ژرژ دومزیل)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
چکیده
ژرژ دومزیل، اسطورهشناس و مورخ فرانسوی، ایزدان اساطیر هندواروپایی را براساس کنش و کارکردشان در زیرمجموعۀ سه کنش فرمانروایی، جنگاوری و باروری طبقهبندی میکند. او این نظام سهکنشی را برگرفته از ساختار طبقات اجتماعی سهگانۀ پادشاهی، سپاهی و کشاورزی این اقوام میداند و معتقد است این ساختار سهگانه در تمام متون و ساحت فکری این اقوام ازجمله در حماسهها تاثیر گذاشته است. طوس، پهلوان ایرانی، در اسطوره و حماسه چهرهای متفاوت و دوگانه دارد. در اوستا، از او بهعنوان پهلوانی جنگجو یاد شده، اما در حماسه، شاهزادهای دورمانده از پادشاهی و شهره به خیرهسری، کمخردی و تندخویی است. بررسی روایت طوس براساس نظریۀ کنشگرای دومزیل، نشان میدهد که او بیش از آنکه کارکرد شهریاری داشته باشد، به طبقۀ ارتشتاران تعلق دارد و ویژگیهای شخصیتی او نیز، در میان پهلوانان و جنگجویانِ کنش دوم مشترک است.
