فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

غزانامۀ روم کاشفی که به ‌ویژه در زمینۀ‌ تاریخ‌نگاری حماسی و اجتماعی عثمانی اهمیت دارد، در قالب روایت‌های حماسی به تأثیرات اجتماعی جنگ‌ها و فتوحات در دنیای اسلام و سرزمین عثمانی پرداخته است و در تبیین مضامین سیاسی، اجتماعی و... از مشرب شاهنامۀ فردوسی بهرۀ فراوانی برده است. شاهنامه، با تأکید بر مفاهیمی چون عدالت اجتماعی، وفاداری به حاکمیت و نقش جنگ در ساختارهای اجتماعی، پایه‌های فکری و فرهنگی خود را بنا کرده است. غزانامۀ کاشفی نیز این مفاهیم را در چارچوب جامعۀ عثمانی بازتاب داده و از آن‌ها برای بازنمایی مناسبات قدرت، انسجام اجتماعی و ارزش‌های جمعی بهره گرفته است. این مطالعه با روش تحلیل تطبیقی و استفاده از منابع ادبی و تاریخی، پیوندهای عمیق اجتماعی میان دو اثر را آشکار می‌سازد و نشان می‌دهد که غزانامۀ کاشفی چگونه با تأثیرپذیری از شاهنامه، ساختارها و ارزش‌های اجتماعی زمان خود را در قالب حماسه به مخاطب منتقل کرده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کاشفی نه تنها ساختارهای اسطوره‌ای و حماسی شاهنامه را اقتباس کرده بل‌که لایه‌های عمیق‌تری از ارزش‌های اجتماعی مانند مفهوم عدالت اجتماعی به معنای توزیع عادلانه قدرت و ثروت در جامعه، وفاداری نظام‌مند به رهبری سیاسی، و نقش نهادهای نظامی-اجتماعی در حفظ انسجام جامعه عثمانی را بازسازی نموده است. افزون بر این، غزانامۀ کاشفی در بازنمایی تأثیرات اجتماعی جنگ‌ها و فتوحات، به ویژه پیامدهای تغییرات ساختاری در روابط قدرت، بازتولید روایت‌هایی با هدف مشروعیت ‌بخشی به سلسلۀ حاکم و تقویت انسجام اجتماعی پرداخته است.