فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دانه‌هاي روغني پس از غلات، دومين ذخاير غذايي جهان را تشكيل مي‌دهند. آنها غنی از روغن و سرشار از پروتئین می-باشند. کلزا سالیانه ۲۷ میلیون تن تولید می¬شود و یکی از مهمترین دانه¬های روغنی است. افزایش عملکرد تولید یکی از مهمترین جنبه های اصلاحی آن می¬باشد. بنابراین بکارگیری روش¬های مناسب اصلاحی برای افزایش تنوع ژنتیکی دارای اهمیت زیادی می باشد. جهش یکی از روشهای مناسب ایجاد تنوع ژنتیکی است و نه تنها تنوع ژنتیکی را درون جمعیت افزایش می¬دهد بلکه با ایجاد تغییر سبب افزایش حاصلخیزی در لاین های موتانت قبلی نیز می¬گردد. بر این اساس به نظر می¬رسد مطالعه تابش گاما به منظور یافتن دز بهینه و مشاهده برخی اثرات فیزیولوژی و بیوشیمیایی و همچنین پاسخ بیان ژن مهم می باشد. اثر پرتو گاما بر سه رقم کلزا به نام های RGS003، دلگان و ظفر پرتودهی شده با پرتو گاما با شدت تابش های صفر (شاهد)، ۸۰۰ ، ۹۰۰ و ۱۰۰۰ گری به منظور مطالعه فعالیت آنتی اکسیدانی در مرحله گیاهچه ای در دانشگاه یاسوج مورد بررسی قرار گرفت. تنش های غیر زنده نظیر پرتوها تجمع انواع اکسیزن واکنش پذیر (ROS) را القاء می کند که در دزهای بالا برای سلول زیان آور هستند. تمام فرم های فعال شده اکسیژن به شدت فعال و بسیار سمی هستند و ROS به طور معمول با مولکول های بیولوژیکی واکنش می دهند و سبب خسارت اکسیداتیو به لیپیدهای غشاء، خسارت به اسید آمینه ها، اسیدهای نوکلئیک، تخریب و رسوب پروتئین ها و تخریب رنگدانه ها می گردند. آشفتگی متابولیکی ناشی از وجود تنش های غیر زنده تولید ROS را افزایش می دهد. از این رو سمیت زدایی ROS، یک عامل مهم دفاعی در برابر تنش های غیر زنده می باشد. به طور کلی در شرایط تنش میزان تولید رادیکال های آزاد افزایش می یابد، بنابراین میزان و فعالیت آنتی اکسیدانت نقش مهمی در تحمل تنش و سمیت زدایی و کاهش خسارت ناشی از رادیکال های آزاد دارد. با افزایش دز پرتوتابی میزان رادیکالهای سوپر اکسید، رادیکال پراکسید هیدروژن، آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز، آنزیم کاتالاز I ، آنزیم گلتوتائین ردوکتاز، آنزیم اسکوربیک پراکسیدازI ، نمک اسکوربات (اسید اسکوربیک)، آلفا توکوفرول، کاروتنوئید و TBARM اندازه گیری شده در این پژوهش دارای تفاوت معنی داری در بین دزها بوده و در تمامی سطوح دز پرتو تابی گاما نسبت به شاهد افزایش را نشان دادند و دارای یک سیر صعودی بودند که رقم RGS003 دارای بیشترین مقدار بود که حاکی از تغییرات ژنتیکی موثری است که با پرتو گاما ایجاد شده است. بیشترین اختلاف در بالاترین دز یعنی ۱۰۰۰ گری مشاهده گردید.