شطرنج ژئوپلیتیک: مقایسه سیاست‌های آمریکا و روسیه در مواجهه با داعش با تأکید بر بحران سوریه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور قوچان، قوچان، ایران

2 علوم سیاسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی استراتژی‌های ژئوپلیتیک ایالات‌متحده آمریکا و فدراسیون روسیه در واکنش به ظهور و استمرار داعش در منطقه خاورمیانه به‌ویژه در سوریه پرداخت. با بهره‌گیری از چارچوب نظری قدرت هوشمند و روش‌شناسی توصیفی و تحلیلی، این مطالعه نشان داد که استراتژی‌های دو قدرت، بازتاب‌دهنده اولویت‌ها و منافع متمایز آن‌ها در منطقه بوده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که رویکرد ایالات‌متحده عمدتاً بر مبارزه مستقیم با تروریسم، شامل عملیات نظامی، ائتلاف‌سازی با نیروهای محلی و ارائه حمایت‌های لجستیکی به متحدان منطقه‌ای متمرکز بوده و توجه ویژه‌ای به ثبات‌سازی و بازسازی پساداعش داشته است. در مقابل، استراتژی روسیه بر حفظ و توسعه نفوذ ژئوپلیتیک در منطقه، با تأکید بر حمایت از رژیم اسد در سوریه، استوار بوده است. مسکو اگرچه مداخله خود را در قالب مبارزه با تروریسم توجیه کرده، اما عمدتاً گروه‌های مخالف اسد را هدف قرار داده است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که تفاوت در اهداف استراتژیک و منافع ژئوپلیتیک دو قدرت، منجر به اتخاذ رویکردهای متمایز در مواجهه با پدیده داعش شده است. این یافته‌ها می‌تواند به درک عمیق‌تر پویایی‌های قدرت در خاورمیانه و تأثیر آن بر سیاست‌گذاری‌های آتی در ایران کمک کند.