تشکیل رژيم سرمايه گذاري بين المللي در پرتو معاهدات دوجانبه سرمايه گذاري
نویسندگان
1 گروه روابط بین الملل، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران(نویسنده مسئول). m.zakerian@yahoo.com
2 گروه روابط بین الملل، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران.
3 گروه روابط بین الملل، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران.
doi
https://doi.org/10.82298/jpir.2026.1194920چکیده
سرمایه گذاری بین المللی در تاریخ خود هیچ گاه از بحث و مناقشه عاری نبوده است. به زعم اکثر نظریه پردازان، سرمایه گذاری خارجی از بحث انگیز ترین و پر مناقشه ترین موضوعات در حوزه حقوق و روابط بین الملل محسوب می شود. این وضعیت به لحاظ اهمیت سرمایه گذاری در سطح جهانی و مبالغ هنگفتی است که در این زمینه دخیل بوده است. از آنجا که تعریف حقوق بینالملل عرفی در حمایت از اموال بیگانگان ناکافی و هیچ حق مستقیمی را به سرمایهگذاران خارجی اعطاء نکرده و سرمایهگذاران خارجی را از یک مکانیسم مستقیم و مؤثر برای حمایت از منافع و اموال خود محروم کرده است، موجب پدیدار شدن جنبش عظیمی در بین دول توسعه یافته و در حال توسعه برای انعقاد معاهدات دوجانبه سرمایهگذاری با ویژگی های کارکرد رژیم سرمایه گذاري بین المللی شده كه نه تنها اموال و دارایی های بيگانگان را مورد حمایت قرار داده بلکه به عنوان بهترین جایگزین در ارتباط با قاعدهمند کردن روابط میان سرمایهگذار خارجی و دولت میزبان تبدیل شده است. این مقاله به چگونگی شکل گیری رژيم سرمايه گذاري بين المللي با بهره گیری از نظریه رژیم های بین المللی در پرتو معاهدات دوجانبه سرمايه گذاري می پردازد. فرض بر آن است که معاهدات دوجانبه سرمايه گذاري به دلیل آنکه تعهدات حقوقی دولت ها را بصورت یکپارچه در سطح بین المللی در قبال سرمايه گذاران خارجي استاندارد سازي می کنند، زمینه را برای شكل گيري رژيم بين المللي سرمايه گذاري در روابط بين الملل فراهم مي آورند.