مقایسه اثر نانوذرات و کودهای متداول کلسیم بر عملکرد کمی و کیفی دانه در سه رقم تجاری بادام زمینی (Arachis hypogaea L.)

doi
چکیده

کاربرد کود کلسیم برای بهبود عملکرد کمی و کیفی بادام زمینی ضرورت دارد. به‌منظور ارزیابی اثر کودهای مختلف بر سه رقم بادام زمینی، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال‌های زراعی 1398 و 1399 در رشت اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه رقم بادام زمینی (NC2، NC4 و NC7) به‌عنوان کرت اصلی و چهار سطح کودی کلسیم (نانوکود کلسیم، کلات کلسیم، کلرید کلسیم و نیترات کلسیم) به‌عنوان کرت‌‌ فرعی بودند. بالاترین عملکرد غلاف (3483 کیلوگرم در هکتار) و دانه (2856 کیلوگرم در هکتار) تحت تأثیر نانوکود کلسیم در رقم NC2 مشاهده گردید. بیشترین روغن دانه (21/47 درصد) در رقم NC4 و بیشترین پروتئین دانه (49/26 درصد) در رقم NC2 به‌ترتیب تحت تأثیر نانوکود کلسیم و کلرید کلسیم حاصل شد. به‌علاوه، بیشترین غلظت اولئیک اسید (89/55 درصد) و پالمیتیک اسید (78/8 درصد) در رقم NC7 در واکنش به نانوکود کلسیم به‌دست آمد و کاربرد نیترات کلسیم سبب تولید حداکثر غلظت لینولئیک اسید (89/25 درصد) و استئاریک اسید (09/4 درصد) در رقم NC7 گردید. عملکرد دانه با عملکرد غلاف (**74/0=r)، شاخص برداشت دانه (**48/0=r) و شاخص سبزینگی برگ (**61/0=r) همبستگی مثبت و معنی‌دار داشت. همچنین، عمکرد دانه بادام زمینی با اسیدهای چرب اولئیک (**69/0-=r) و لینولئیک (**63/-0=r) همبستگی منفی و معنی‌دار نشان داد. به‌طور کلی، کاربرد برگی نانوکود کلسیم در مقایسه با دیگر کودهای کلسیم سبب افزایش عملکرد دانه و کیفیت روغن به‌ترتیب در ارقام NC2 و NC7 گردید و می‌تواند جهت ارتقای عملکرد بادام زمینی تحت شرایط اقلیمی مشابه قابل توصیه باشد.