بررسی رابطه مشروعیت سیاسی با مصرف رسانه ها با تاکید بر نقش میانجی اعتماد سیاسی (موردمطالعه جوانان 15 تا 29 ساله شهر مشهد)

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران.

2 گروه علوم سیاسی- واحد تاکستان. دانشگاه آزاد. تاکستان.ایران(نویسنده مسئول). shamsini_h@iau.ac.ir

3 گروه علوم سیاسی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران.

doi
https://doi.org/10.82298/jpir.2026.1206590
چکیده

باآنکه زمان زیادی از آغاز گسترش اینترنت نمی‌گذرد، اما این پدیده با چنان سرعتی خود را در زندگی مردم به‌منزله جزء ضروری جای‌داده است که نمی‌توان روزی را بدون اینترنت تصور یا سپری کرد و اینترنت به یک عامل همه‌جا حاضر قرن ۲۱ در ارتباطات جهان تبدیل‌شده است. مشروعیت سیاسی هدف و دغدغه ­ ای بی‌بدیل برای نظام‌های سیاسی محسوب شده که وجود و ماهیتشان را توجیه، تضمین و قانونی می ­ کند. هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی رابطه و تأثیر استفاده از رسانه‌ها (داخلی و خارجی) بر مشروعیت سیاسی با میانجی ­ گری اعتماد سیاسی است. بدین منظور از نمونه‌ی 388 نفری منتخب از جوانان شهر مشهد که به روش نمونه‌گیری خوشه ­ ای چندمرحله ­ ای انتخاب‌شده‌اند، استفاده‌شده است. برای تائید روایی و پایایی پژوهش از انواع تحلیل عاملی تأییدی، روایی همگرا، روایی واگرا، پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ بهره برده شد. یافته ¬ ها نشان داد که میان مشروعیت سیاسی و میزان استفاده از رسانه ­ های داخلی (تلویزیون، روزنامه، مجلات، رادیو داخلی و شبکه‌های اجتماعی سروش، ایتا، بله) و رسانههای خارجی (ماهواره، رادیوهای خارجی، اینستاگرام، واتس ­ آپ و تلگرام) رابطه معنادار و متنوعی وجود دارد. به این معنا که هرچقدر میزان استفاده از رسانه ­ های داخلی بیشتر شده است، میزان مشروعیت سیاسی بالا رفته و برعکس هر چه میزان استفاده از رسانه ­ های خارجی بیشتر شده، مشروعیت سیاسی و همچنین میزان اعتماد سیاسی کاهش پیداکرده است. ازاین‌روی نتایج پژوهش اهمیت بالای نقش میانجی ­ گر اعتماد سیاسی به‌عنوان یکی از پایه‌های اساسی ارتقا مشروعیت سیاسی شهروندان به‌ ویژه جوانان را نشان می‌دهد.