ارائه مدل استفاده از اینترنت اشیا در شرکتهای دانشبنیان ایران (رویکردی جهت ارتقای بهرهوری در این شرکتها)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه علم اطلاعات و دانششناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
3 استادیار گروه علوم ارتباطات و دانششناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استاد گروه علوم ارتباطات و دانش شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.30495/qjopm.2021.1902268.2883چکیده
پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای استفاده از اینترنت اشیا در شرکتهای دانشبنیان ایران به انجام رسید. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی است و رویکرد پژوهشهای آمیخته را دنبال کرد، روش اصلی جهت دستیابی به مدل مورد نظر در آن، نظریه دادهبنیان است. در بخش کیفی با 25 نفر از مدیران و شاغلان شرکتهای دانشبنیان که به نوعی در مباحث اینترنت اشیا دارای تجربه و تخصص بودند، مصاحبه شد. در بخش کمی کلیه مدیران و کارشناسان فناوری شاغل در شرکتهای دانشبنیان، جزو جامعه پژوهش هستند. برای انتخاب نمونهها از فرمول کوکران برای جوامع محدود استفاده شد. بر اساس این فرمول تعداد نمونهها برابر 400 نفر تعیین گردید که افراد نمونه بر اساس نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. جهت تجزیهوتحلیل دادهها، بعد از استخراج نتایج شیوه دادهبنیان، پرسش نامهای برای تحلیل عاملی تأییدی و تهیه مدل نهایی آماده شد و پس از احراز روایی محتوا و بررسی شاخص بارتلت و KMO، پرسش نامه با روش مؤلفههای اصلی و چرخش واریماکس با استفاده از نرمافزار SPSS و لیزرل مورد تحلیل عاملی قرار گرفت. برای استفاده از اینترنت اشیا در شرکتهای دانشبنیان ایران مدلی شامل 5 مقوله اصلی، 13 زیرمؤلفه و 59 مفهوم ارائه شد. الزامات مدیریتی، الزامات مشتری و اقتصاد مقاومتی سبب پیدایش اینترنت اشیا در شرکتهای دانشبنیان میشود. ویژگیهای حاکم بر شرکت، ویژگیهای نیروی انسانی و ویژگیهای مدیران میتوانند زمینه مناسبی را برای استفاده از اینترنت اشیا فراهم سازند. شرایط حاکم بر کشور، فشارهای بینالمللی و همکاریهای بینالمللی میتوانند جزو عوامل واسطهای تأثیرگذار بر استفاده از اینترنت اشیا باشند. همچنین مواد اولیه و زیرساختها میتوانند بهعنوان راهبردی اثربخش در استفاده از اینترنت اشیا باشند. میتوان با استفاده از بهرهمندی از اینترنت اشیا، عوامل مرتبط با مشتری، همکاریهای بینالمللی و نتایج مورد انتظار را در شرکتهای دانشبنیان متصور شد.