فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران اوکراین به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات ژئوپلیتیکی دهه‌های اخیر، نقطه عطفی در رقابت قدرت‌های بزرگ و بازتعریف نظم امنیتی اروپا و اوراسیا محسوب می‌شود. این پژوهش با تمرکز بر رویکرد امنیتی ایالات متحده نسبت به تهاجم روسیه به اوکراین (۲۰۲۴–۲۰۲۲)، ابعاد آشکار و پنهان سیاست‌های کلان آمریکا در مواجهه با تهدیدات نوظهور و بازیابی هژمونی رقبای سنتی را تحلیل می‌کند. چارچوب نظری تحقیق بر رئالیسم تهاجمی و تدافعی استوار است؛ به این معنا که رفتار آمریکا هم به‌عنوان واکنش به تهدیدات روسیه (در قالب رئالیسم تهاجمی) و هم به‌منظور حفظ توازن قوا و جلوگیری از احیای قدرت هژمونیک روسیه (در قالب رئالیسم تدافعی) تفسیر می‌شود. فرضیه اصلی پژوهش این است که سیاست‌گذاری‌های امنیتی و راهبردی آمریکا در قبال بحران اوکراین، متأثر از منافع مجتمع‌های نظامی-صنعتی و با هدف تضعیف قدرت سیاسی، نظامی و اقتصادی روسیه طراحی شده است. تحلیل داده‌های تاریخی و اسنادی نشان می‌دهد که اقدامات استراتژیک آمریکا شامل ارسال کمک‌های نظامی پیشرفته به اوکراین، اعمال تحریم‌های چندلایه علیه روسیه (در حوزه‌های انرژی، مالی و فناوری) و تقویت همکاری‌های امنیتی با ناتو و اتحادیه اروپا بوده است. این سیاست‌ها به طور مستقیم به کاهش نفوذ سیاسی روسیه در عرصه بین‌المللی، تضعیف اقتصاد آن از طریق محدودیت‌های تجاری و مهار توانمندی‌های تهاجمی نظامی این کشور منجر شده و هماهنگی آمریکا با متحدان غربی، مانع از تحقق اهداف هژمونیک روسیه شده است.