تبارشناسی روحانیت حوزه علمیه قم در ( دهه40-50ش)
نویسندگان
1 عضوهیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه ایت الله بروجردی(نویسنده مسئول).ra.recabian@gmail.com
2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران. ali.fallahi@iau.ac.ir
3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.mohammadmostafa.keyhani@iau.ac.ir
doi
https://doi.org/10.82298/jpir.2026.1217791چکیده
پژوهش حاضر در صدد ارائه گزارش توصیفی تحلیلی از حوزه علمیه قم در دوره معاصرو طبقه بندی جریان شناسی های صورت گرفته در آن می باشد. جريان هاي فكري بازتاب مجموعه اي از باورها، پيش فهم ها، پيش فرض ها و جهان بيني ها مي باشند كه طيف وسيعي ازنيروهاي اجتماعي را تحت تاثير قرار مي دهند. سوال پژوهش این است که " چه طبقهبندی از جریانات فکری- سیاسی در حوزه علمیه قم در سال هاي قبل انقلاب اسلامي در دهه 1340 و1350 میتوان ارائه نمود؟" این پژوهش با روش تحلیلی و توصیفی به شناسایی و معرفی جریانهای فکری- سیاسی حوزه علمیه قم و طبقهبندی آنها بويژه در مقطع زمانی دهه 40-50 ش می پردازد. بر اساس یافتههای پژوهش ، پس از تبارشناسي حوزه علميه قم، 11 نوع طبقه بندي از ديدگاه هاي مختلف مطرح ومورد بررسي قرار گرفته و در نهايت طبقه بندي منتخب ارائه شده كه به سه جریان فکری در درون حوزه قابل تفکیک است؛ 1-جريان روحانيت غيرسياسي 2-جريان روحانيت سياسي با گرايش هاي متفاوت 3-جريان روحانيت وابسته به رژيم.
