سیاست های اقتصادی دولت روحانی در مواجهه با تحریم های غرب
نویسندگان
1 گروه علوم سیاسی، واحد قم،دانشگاه آزاد اسلامی،قم، ایران.
2 گروه علوم سیاسی،واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
3 گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.(نویسنده مسئول)
doi
چکیده
تحریمهای اقتصادی اعمالشده از سوی کشورهای غربی، بهویژه آمریکا و اتحادیه اروپا، در دهههای اخیر، ابزاری برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیکی و مهار سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی ایران بودهاند. در پی تشدید تحریمها، بهویژه از سال ۱۳۹۰ به بعد، اقتصاد ایران با محدودیتهای جدی در حوزه صادرات نفت، تبادلات بانکی، بیمهای و تجاری مواجه شد. دولت یازدهم به ریاست حسن روحانی از سال 1392 در چنین شرایط بحرانیای روی کار آمد و تلاش کرد با بهرهگیری از ابزارهای دیپلماتیک و اقتصادی، آثار تحریمها را کاهش دهد. سؤال اصلی این پژوهش آن است که: دولت یازدهم چه سیاستهای اقتصادیای را در برابر تحریمهای غرب اتخاذ کرد و این سیاستها تا چه میزان اثربخش بودند؟ فرضیه پژوهش عبارت است از اینکه: دولت روحانی با تمرکز بر توافق هستهای (برجام)، تقویت دیپلماسی اقتصادی و اصلاحات مالی تلاش کرد آثار تحریمها را کاهش دهد، اما بهدلیل ضعفهای ساختاری اقتصاد داخلی، وابستگی به نفت و بازگشت تحریمها پس از خروج آمریکا از برجام، این سیاستها بهطور کامل موفق نبودند. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر دادههای کتابخانهای، آمار رسمی، اسناد سیاستگذاری دولت و گزارشهای بینالمللی است. در این پژوهش ابتدا اهداف غرب از اعمال تحریمها و سپس آثار اقتصادی آنها بر ایران بررسی میشود. در ادامه، سیاستهای اقتصادی دولت روحانی برای مقابله با تحریمها تحلیل و ارزیابی میشود. همچنین، اقدامات دولت سیزدهم در مقابله با تحریمها، از جمله عضویت در سازمان همکاری شانگهای، بررسی شده و نقاط قوت، چالشها، فرصتها و ظرفیتهای اقتصادی ایران در مواجهه با تحریمها مورد تحلیل قرار میگیرد.
