مطالعه برنامه تسلیحات بیولوژیک آمریکا و تأثیر آن بر ایجاد رقابت تسلیحاتی و امنیت زیستی جهان

نویسندگان

1 .دانشیار گروه روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران (نویسنده مسئول)

2 گروه روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

3 دانشیار گروه روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
چکیده

کاربرد عوامل بیولوژیک به‌مثابه سلاح، سابقه‌ای به درازای تاریخ دارد و به‌رغم تحریم‌های حقوق بین‌المللی، همواره به‌عنوان ابزاری راهبردی در منازعات موردتوجه بازیگران دولتی بوده است. شکل‌گیری و نهادینه‌سازی برنامه‌های نظام‌مند توسعه این تسلیحات در دوران جنگ جهانی اول کلید خورد و در جریان جنگ جهانی دوم به اوج خود رسید. در شرایط کنونی حاکمیت نظم تک‌قطبی و هژمونی ایالات‌متحده، این پرسش اساسی مطرح می‌شود که تداوم برنامه‌های تسلیحات بیولوژیک این کشور، ذیل نظریه‌های رقابت تسلیحاتی و موازنه قوا، چه تهدیدات عملیاتی برای امنیت زیستی کل جهان ایجاد می‌کند. این پژوهش با اتخاذ روشی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از رهیافت نظری واقع‌گرایی، به واکاوی تاریخی برنامه‌های تسلیحات بیولوژیک قدرت‌های بزرگ و به‌ویژه ایالات‌متحده آمریکا می‌پردازد. یافته‌های تحقیق دلالت بر آن دارد که رویکرد تهاجمی و غیر شفاف واشنگتن در این عرصه، نه‌تنها باعث ایجاد یک چرخه رقابت تسلیحاتی امنیت زدا با سایر قدرت‌ها شده، بلکه از طریق الگوسازی و عادی‌سازی این‌گونه کنش‌ها، امنیت زیستی جهانی را در معرض تهدیدی بنیادین قرار داده است.