راهبرد «نگاه به شرق» دولت سیزدهم ایران؛ مقابله با نظم غربی تا پیوند با قدرت های جدید

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
چکیده

در پرتو تحولات ساختاری نظام بین‌الملل در دهه‌های اخیر و به‌ویژه افول نظم بین الملل غرب محور و ظهور بلوک‌های نوظهور شرقی مانند چین و روسیه ، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نیز دستخوش تحولاتی راهبردی شده است. در این میان، راهبرد «نگاه به شرق» در دولت سیزدهم در برابر  نظم غرب‌محور مورد توجه قرار گرفت. پژوهش حاضر با طرح این پرسش اساسی که دولت سیزدهم در اجرای این راهبرد چگونه عمل نمود و چه مزیت هایی را برای کشور رقم زد؟ در پی واکاوی نظری و عملی این دیدگاه است.  از بعد نظری، پژوهش بر پایه اندیشه های جیمز روزنا است و روش تحقیق نیز  توصیفی_ تحلیلی است و روش گردآوری مقاله، کتابخانه ای، اینترنتی، مطالعه مقالات،کتب و سخنان مقامات  است.  پژوهش پیشرو نشان می‌دهد که  سیاست نگاه به شرق در دولت سیزدهم نه صرفاً واکنشی به فشارهای غرب ، بلکه نوعی جهت‌گیری راهبردی بلندمدت برای پیوند با بلوک‌های شرقی و ایفای نقش مؤثر در ترتیبات منطقه‌ای وسازمان های شرق محور است. این راهبرد ضمن گشودن فرصت‌هایی برای تنوع‌بخشی به شرکای بین‌المللی، مقابله با تحریم‌ها و ارتقای جایگاه ژئواستراتژیک ایران، راهبردی عالی برای مقابله با نظمی غربی است. این استراتژی موجب شد تا ایران در نظم جدید خود را پیدانموده و به جای خروج از آن، به عنوان یکی از مهمترین کشور در عرصه جهانی ایفای نقش نماید. ضمناً موفقیت این راهبرد نیازمند نگاهی هوشمندانه، بهره‌گیری از مزیت‌های ژئوپولتیک، تقویت زیرساخت‌های اقتصادی، دیپلماتیک و درک واقعی از توازن قدرت در نظم جهانی است.