نقش عوامل غیر مادی ناسازگاری در رقابت های ایران و عربستان در منطقه بین النهرین بر پایه نظریه سازه انگاری
نویسندگان
1 استاد تمام، گروه روابط بینالملل، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
2 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل،واحد همدان،دانشگاه آزاد اسلامی،همدان،ایران
3 گروه علوم سیای و روابط بین الملل،واحدهمدان،دانشگاه آزاد اسلامی،همدان،ایران
doi
چکیده
ایران و عربستان سعودی بهعنوان دو قدرت برجسته مسلمان در خاورمیانه، طی دهههای اخیر روابطی پرتنش و متغیر را تجربه کردهاند که همواره با اختلافات عمیق و بنیادین همراه بوده است. این اختلافات بهویژه در نحوه مواجهه با بحرانهای منطقهای، از جمله در عراق و کل منطقه بینالنهرین، نمود بیشتری یافته و به رقابت مستمر میان دو کشور دامن زده است. پژوهش حاضر با بهرهگیری از چارچوب نظری سازهانگاری، به بررسی نقش هویت در شکلگیری این اختلافات پرداخته و این پرسش اصلی را مطرح میکند که عوامل هویتی و برساختههای ناشی از آن چه تأثیری بر سیاستگذاری ایران و عربستان در قبال بحرانهای منطقهای داشتهاند. فرضیه تحقیق بر این اساس استوار است که تقابل هویتی میان دو کشور، جهتگیری آنها در بحرانهای منطقهای را تعیین کرده است؛ بهگونهای که هر یک با توجه به عناصر هویتی خود، در کنار بازیگرانی قرار گرفتهاند که اشتراکات هویتی بیشتری با آنها دارند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هویت و مؤلفههای برساخته از آن، از جمله باورها، نگرشها و ارزشهای فرهنگی–مذهبی، تأثیر چشمگیری بر روابط ایران و عربستان داشته و موجب تفاوتهای اساسی در نگاه آنها به بحرانهای منطقهای، بهویژه در بینالنهرین شده است. بر اساس نظریه سازهانگاری که هویت را عامل شکلدهنده رفتار بازیگران در عرصه روابط بینالملل میداند، ایران و عربستان نیز بر پایه هویتهای خود در مواضع متفاوتی نسبت به درگیریها قرار گرفتهاند. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی–تحلیلی بوده و دادهها از طریق منابع کتابخانهای گردآوری شدهاند
