فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بی‌شک خلاقیت در حوزه پژوهش به‌عنوان محرک نوآوری مستحق توجه ویژه است و تعیین اینکه چه نوع محیط‌های کاری برای بروز و تجلی خلاقیت فکری بیشتر مساعد است و چگونه می‌توان این شرایط را مهیا کرد، مفید خواهد بود. از همین رو، پژوهش حاضر باهدف شناسایی و تحلیل راهبردهای تحقق خلاقیت فکری در محیط‌های دانشگاهی انجام شد. این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی است که در آن از روش آمیخته- اکتشافی متوالی استفاده ‌شده است. به‌طوری‌که در بخش کیفی مشارکت‌کنندگان بالقوه شامل استادان و خبرگان دانشگاهی دارای تخصص و سابقه علمی در حوزه خلاقیت در آموزش عالی از کشورهای منتخب بودند. روش گردآوری داده‌ها نیز مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که با استفاده از رویکرد نمونه‌گیری هدفمند (صاحب‌نظران کلیدی) و معیار اشباع نظری با 25 نفر مصاحبه صورت گرفت. همچنین جامعه آماری بخش کمی را کلیه استادان و خبرگان آموزش عالی در دانشگاه‌های ایران تشکیل می‌دادند که 9 نفر به روش هدفمند انتخاب و با روش گروه کانونی به پرسشنامه محقق ساخته مستخرج از بخش کیفی پاسخ دادند. درنهایت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در بخش کیفی با تکنیک تحلیل مضمون و در بخش کمی با رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری انجام شد و نتایج نشان داد که طبق نظر خبرگان راهبردهای تحقق خلاقیت فکری در محیط‌های دانشگاهی به ترتیب سطح و اهمیت عبارت‌اند از: مأموریت گرایی در حوزه پژوهش، تشکیل کارگروه‌ها/خوشه‌های پژوهشی فرارشته‌ای، برگزاری سمینار و همایش‌های مسئله محور، توسعه پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد و تأیید اهمیت فرایند خلاق نسبت به محصول خلاق. طبق یافته‌های به‌دست‌آمده دانشگاه‌ها در راستای توسعه چارچوب‌ها و استراتژی‌های عملی برای تحریک و پرورش خلاقیت در فعالیت‌های پژوهشی خود می‌توانند راهبردهای شناسایی‌شده را برحسب اولویت و اهمیت موردتوجه قرار دهند و متناسب با هرکدام از آن‌ها، سیاست‌گذاری لازم را انجام دهند یا سیاست‌ها و برنامه‌های موجود خود را تقویت و بازنگری نمایند.