شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر ریسک‌ شکست مناقصه، مطالعه موردی: یک شرکت پیمانکاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی صنایع، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.

doi
10.71737/jpm.2025.3103610
چکیده

هدف پیمانکاران از شرکت در مناقصه کسب سود می‌باشد، لذا می بایست عوامل مؤثر موفقیت مناقصه را شناسایی و ارزیابی نمایند.هدف این مطالعه شناسایی عوامل ‌مؤثر بر ریسک ‌شکست در‌ مناقصه‌های طرح و ساخت و برآورد ریسک شکست مناقصه برای شرکت پیمانکاری هست. با‌ استفاده‌ از روش ‌طراحی ‌آزمایش‌ها، مهم‌ترین عوامل ‌مؤثر بر ریسک ‌شکست ‌در‌ مناقصه در سطح اطمینان 95%شناسایی‌شده‌ است و با استفاده از سوابق 64‌ ‌مناقصه‌ای که‌ یک ‌شرکت ‌پیمانکاری در شهر تهران حضورداشته است، ریسک با استفاده از پرسشنامه استخراج‌شده ‌است. روایی پرسشنامه ازنظر محتوا و صوری مورد تائید خبرگان هست و پایایی آن بر اساس آلفای کرونباخ برابر با 0.7463 به‌دست‌آمده است. با ‌استفاده از روش تحلیل‌ رگرسیون و سیستم‌ استنتاج‌ فازی‌ ریسک با استفاده از نرم‌افزارهای مینی تب و متلب برآورد ‌شده‌ است. مقدار RMSE مدل ‌رگرسیونی برابر ‌با 0.57 و این‌ مقدار برای مدل ‌استنتاج ‌فازی برابر با 0.75 هست، با مقایسه این ‌معیار در ‌مدل‌ها، برتری مدل رگرسیونی نسبت به مدل استنتاج‌ فازی برای برآورد ریسک ‌شکست ‌مناقصه به دست‌ می‌آید. از میان عوامل مؤثر بر ریسک شکست مناقصه، متغیرهای توان‌ مالی ‌پیمانکار، تعدیل، وضعیت ‌مالی‌ کارفرما و روش ‌تأمین ‌مالی دارای شدت ‌اثر زیاد، متغیر پیش‌پرداخت دارای شدت ‌اثر متوسط و متغیر اعضا کنسرسیوم و وضعیت ‌ماشین‌آلات و تجهیزات دارای شدت‌ اثر کم بر ‌روی ریسک می-باشند.