الگوی بهزیستی روانشناختی کارکنان با رویکرد مرور نظام مند
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکترای گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.71737/jpm.2026.1103524چکیده
امروزه مدیران سازمانهای موفق پذیرفتهاند که عملکرد مطلوب شغلی صرفا در گرو سلامت جسمی کارکنان نیست بلکه سلامت روانی آنها نیز مهم است. مطالعات مختلف در حوزه روانشناسی به این نتیجه رسیدهاند که زندگی مطلوب انسانها در بعد روانشناختی در گرو شاخصی مهم به نام بهزیستی روانشناختی نیز است که تاکنون مطالعات اندکی دربارة این موضوع انجام شده است. هدف پژوهش حاضر ارائه الگویی جامع مشتمل بر تعیین و دستهبندی متغیرهای تأثیرگذار بر بهزیستی روانشناختی کارکنان و پیامدهای آن است. در ابتدا با استفاده از روش جستجو و مرور نظاممند در پایگاههای اطلاعاتی علمی، همه مطالعات مرتبط با موضوع استخراج و غربالگری شدند. در پایان از 2528 مطالعه جستجو شده، 243 مطالعه برای ورود به مرحله نهایی فرایند مرور یعنی خواندن مطالعات گزینش شدند. سپس، این مطالعات با رویکرد تحلیل مضمون و با تکیه بر نرمافزار مکسکیودا در یک فرایند کدگذاری دو مرحلهای تجزیه و تحلیل شدند. بر این اساس، مضامین اصلی و فرعی الگوی بهزیستی روانشناختی کارکنان شامل چهار مضمون اصلی با عنوان عوامل شغلی و سازمانی، ویژگیهای فردی، کنشها و پیامدهای بهزیستی روانشناختی شکل گرفتند. کنترل کیفیت و اعتباربخشی به این یافتهها از طریق مقایسه نظر پژوهشگران با خبرگان بود که با استفاده از ضریب توافق کاپا محاسبه گردید. بر اساس نتایج، بهزیستی روانشناختی شاخصی پیچیده و چندبعدی است که عوامل مختلفی بر آن تأثیر گذاشته و دارای پیامدهای متفاوتی است. از عوامل ذکر شده در پژوهش حاضر میتوان برای بهبود و ارتقای این شاخص در سازمان بهره گرفت.
