تحلیل علم‌سنجی بهره‌وری در خدمات ورزشی: به حداکثر رساندن عملکرد

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تربیت بدنی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکترای گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تربیت بدنی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 کارشناسی ارشد گروه مدیریت رویدادهای ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تربیت بدنی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.71737/jpm.2026.1107362
چکیده

در حوزۀ خدمات ورزشی، بهره‌وری به‌عنوان یکی از عوامل اساسی توسعه و پیشرفت مطرح است. این پژوهش به‌منظور شناسایی تأثیرگذارترین مؤلف‌ها، مقالات، نشریه‌ها، کشورها و دانشگاه‌ها در حیطۀ بهره‌وری خدمات ورزشی با استفاده از روش مرور سیستماتیک و روش تحلیل محتوایی بود. روش اين تحقيق به صورت آميخته است. در بخش کمی، از روش علم‌سنجی با رویکرد تحلیل کتاب‌سنجی استفاده شد تا ساختار علمی حوزه بهره‌وری خدمات ورزشی شناسایی و ترسیم شود. برای این منظور، داده‌های استخراج‌شده از پایگاه اسکوپوس ابتدا با نرم‌افزار پابلیش‌ارپریش بازیابی و پاک‌سازی شد. سپس داده‌ها جهت تحلیل توصیفی و طبقه‌بندی اولیه در نرم‌افزار اکسل پردازش شدند. برای ترسیم شبکه همکاری کشورها، مجلات و هم‌واژگانی، از نرم‌افزار ووس‌ویور استفاده شد. علاوه بر این، تحلیل‌های پیشرفته کتاب‌سنجی، شامل شناسایی نویسندگان و مقالات تأثیرگذار، روند انتشار و خوشه‌بندی موضوعی، با بهره‌گیری از محیط آر و بسته‌های مرتبط در آراستودیو انجام گرفت. همچنین در بخش کیفی از نرم‌افزار مکسکیودی‌ای 2020 جهت تحلیل محتوای ده مقاله برتر استفاده شد. جامعۀ آماری این پژوهش، تمام مقالات لاتین منتشره در اسکوپوس می‌باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که اسمیت‌دی‌دی و اسمیت‌دی‌ای با 4 مقاله در این زمینه به‌عنوان تأثیرگذارترین مؤلفان شناخته شدند. مقالۀ گرین و اوکلی در سال 2001 با بیشترین تعداد استناد به‌عنوان بهترین مقاله شناخته شد. مجلۀ پایداری سوئیس، کشور هلند و دانشگاه رابرت‌موریس نیز در سایر بخش‌ها به‌عنوان بهترین انتخاب شدند. در بخش تحلیل محتوایی نیز ده مؤلفه برای بهره‌وری خدمات ورزشی شناسایی شدند که این مؤلفه‌ها شامل مدیریت عملیاتی، کیفیت خدمات، استفاده از فناوری، توانمندسازی پرسنل، بهره‌وری تجهیزات، مدیریت تأسیسات، بازاریابی و تبلیغات، بهبودمداوم، مدیریت مالی و مدیریت روابط محکم با مشتری می‌باشند. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، فهم عمیق از مؤلفه‌های بهره‌وری و ارتباط آن‌ها با خدمات‌ورزشی به بهبود کیفیت و افزایش بهره‌وری در این حوزه کمک مي‌کند. این پژوهش می‌تواند براي سازمان‌ها و تصمیم‌گیران در بهبود عملکرد ورزشی و ارتقای سطح خدمات مفید باشد.