ارائه چارچوب مفهومی مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا در سازمان‌های دولتی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت منابع انسانی،واحد قزوین،دانشگاه آزاد اسلامی،قزوین،ایران

2 استاد گروه مدیریت منابع انسانی،دانشکده مدیریت،دانشگاه هوایی شهید ستاری،تهران،ایران

3 استادیار گروه مدیریت دولتی،واحد قزوین،دانشگاه آزاد اسلامی،قزوین،ایران

doi
10.71737/jpm.2026.401-3667
چکیده

مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا، به‌عنوان یک رویکرد مدیریتی با تمرکز بر مشارکت در    تصمیم‌گیری‌ها می‌تواند توانایی، مهارت و خلاقیت کاری کارکنان را افزایش داده و روحیه و انگیزه درونی آنها را بالا ببرد. بر این اساس، این پژوهش با هدف ارائه چارچوب مفهومی برای مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا در سازمان‌های دولتی ایران انجام شده است. ابتدا ادبیات نظری و مطالعات تجربی پیشین برای شناسایی ابعاد و اجزای چارچوب مفهومی مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا بر اساس نظریه اقدامات توانمندساز، انگیزشی و فرصت‌آفرین بررسی و سپس با استفاده از روش دلفی و پرسشنامه‌های ساختاریافته توسط خبرگان غربالگری و نهایی شد. جامعه آماری بخش مرور ادبیات، همه پژوهش‌های معتبر علمی مرتبط با مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا بین سال‌های 2000 تا 2022 بودند که پس از غربالگری چندمرحله‌ای، نهایتاً 53 مقاله برای استخراج مفاهیم انتخاب شدند. خبرگان بخش دلفی شامل استادان دانشگاهی با تجربه در حوزه مدیریت منابع انسانی بودند که تعداد 12 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ساختار عاملی چارچوب پیشنهادی در مرحله کمّی و با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی روی نمونه‌ای متشکل از 252 مدیر سازمان‌های دولتی شهر تبریز مورد سنجش قرار گرفت و برآورد مدل اندازه‌گیری، پایایی و روایی‌(همگرا و واگرا) سازه‌ها در سطح مطلوب تأیید شد. تحلیل داده‌های پژوهش نشان داد که چارچوب مفهومی مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا در بعد اقدامات توانمندساز هم‌راستا با کارکردهای انتخاب و استخدام، آموزش و توسعه، در بعد اقدامات انگیزشی هم‌راستا با کارکردهای جبران خدمات و پاداش، ارزیابی عملکرد و در بعد اقدامات فرصت‌آفرین هم‌راستا با کارکردهای مشارکت کارکنان و طراحی شغل است. این پژوهش یک چارچوب مفهومی جامع برای مدیریت منابع انسانی با مشارکت بالا بر اساس تناظر بین نظریه اقدامات توانمندساز، انگیزشی و فرصت‌آفرین و کارکردهای مدیریت منابع انسانی ارائه کرده است که موجب تقویت مشارکت کارکنان در سازمان‌های دولتی می‌شود.