بررسی برخی از عوامل مؤثر بر بهبودی و شکست درمان بیماران مبتلا به سل در خراسان رضوی طی سال‌های 1401-1395

نویسندگان

1 دانشجو دکتری، مرکز تحقیقات بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار،سبزوار، ایران. کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم

2 دانشیار گروه مدیریت و اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، خراسان شمالی ، ایران

4 استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.30468/jsums.2026.8307.3374
چکیده

زمینه و هدف: سل به­عنوان یک چالش بهداشت عمومی قابل‌توجه، به­ویژه در مناطق با محدودیت منابع مانند ایران، ادامه دارد. در ایران، بروز سل، به‌ویژه در استان‌های پرخطر مانند خراسان رضوی، بیش از میانگین کشوری است که نیاز به مداخلات فوری بهداشت عمومی دارد. بنابراین، این مطالعه باهدف بررسی  برخی از عوامل مؤثر بر بهبودی و شکست درمان بیماران مبتلا به سل در خراسان رضوی طی سال‌های 1401-1395 انجام شد.مواد و روش­ها: این مطالعه‌ مقطعی گذشته نگر با استفاده از داده‌های جامع سیستم ملی ثبت سل طی سال‌های 1401-1395 در خراسان رضوی انجام شد. تجزیه‌وتحلیل‌های آماری، از جمله آزمون کای‌دو و رگرسیون لجستیک، برای ارزیابی روابط بین متغیرهای جمعیت‌شناختی و میزان مؤفقیت درمان استفاده شد.یافته­ها: در میان 2186 بیمار، میزان شکست درمان 1/2% بود. ارتباط آماری معنی‌داری با جنسیت، وضعیت تاهل، ملیت یا سطح تحصیلات مشاهده نشد. آزمون رگرسیون لجستیک نیز عامل پیش‌بینی‌کننده‌ی قابل‌توجهی را برای نتایج درمان نشان نداد. بااین‌حال، بیشترین میزان شکست درمان در میان افراد مجرد (8/2%) و سطح تحصیلات بالاتر (0/3%) بود.نتیجه‌گیری: این مطالعه بر ضرورت اجرای مداخلات متمرکز تأکید دارد تا عوامل اجتماعی تعیین‌کننده، از جمله ارائه حمایت‌های ویژه به گروه‌های آسیب‌پذیر، موردتوجه قرار گیرد. تقویت برنامه‌های پیشگیری و کنترل سل، امری ضروری برای دستیابی به اهداف جهانی ریشه‌کنی این بیماری به‌شمار می‌رود.