ارزیابی تأثیر تنش شوری بر ویژگی‌های جوانه‌زنی و رشد نهال دو گونه دارویی باریجه (Ferula gummosa) و جاشیر (Prangos ferulacea)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم مرتع، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران

2 دانش¬آموخته دکتری، گروه علوم مرتع، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر تنش شوری بر ویژگی‌های جوانه‌زنی و مورفولوژی نهال دو گونه دارویی باریجه ( F.gummosa ) و جاشیر ( P.ferulacea ) انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل با طرح کاملاً تصادفی، در چهار تکرار و با هفت سطح شوری (0، 50، 100، 150، 200، 250 و 300 میلی‌مولار کلرید سدیم) اجرا گردید. درصد جوانه‌زنی، شاخص سرعت جوانه‌زنی، میانگین زمان جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، قدرت بذر و نسبت‌های آلومتری اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که میانگین درصد جوانه‌زنی (32/54 در مقابل 44/41)، شاخص سرعت جوانه‌زنی (37/0 در مقابل 28/0)، طول ریشه‌چه (81/1 در مقابل 15/1) و قدرت بذر (8/2 در مقابل 87/1) در جاشیر به‌طور معنی‌داری بالاتر از باریجه بود، که نشان‌دهنده تحمل بیشتر این گونه به شوری است. با افزایش شوری، تمامی ویژگی‌های جوانه‌زنی و رشد نهال در هر دو گونه کاهش یافت، اما شدت کاهش در باریجه بیشتر بود. نقطه بحرانی شوری 150 میلی‌مولار بر لیتر تعیین شد، به‌طوری‌که در این سطح، طول ساقه‌چه و ریشه‌چه به کمتر از 1 میلی‌متر رسید. در غلظت 300 میلی‌مولار، هیچ‌گونه جوانه‌زنی مشاهده نشد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که گونه دارویی جاشیر مقاومت بیشتری به تنش شوری نسبت به باریجه دارد و کشت این جنس در خاک‌های غیرشور توصیه می‌شود.