بررسی سبکی و محتوایی منظومۀ حماسی بهمن نامه سرودۀ ایرانشاه بن ابی الخیر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

doi
چکیده

بهمن­نامه حماسه­اي رزمی و پهلوانی، اثر ایرانشاه بن ابی­الخیر، شاعر سدۀ پنجم و ششم هجری، در ذکر پهلوانی­هاي بهمنِ اسفندیار و اهتمام او به انتقام‌جویی از خاندان زال پس از مرگ رستم است. در این منظومۀ حماسی، ایرانشاه بن ابی­الخیر به توصیف چهل سال از زندگی بهمن و نبرد او با خاندان رستم پرداخته است. در این پژوهش بر اساس روش توصیفی – تحلیلی، ضمن معرّفی مختصری از شاعر و معرّفی بهمن­نامه به بررسی مختصّات سبک­شناسانۀ این اثر پرداخته شده است. ابی­الخیر در این منظومۀ حماسی درصدد آن است تا در قالب کلامی موزون و منظوم و با بهره­گیری از صناعات شعری و آرایه­های ادبی به معرّفی بهمن­نامه بپردازد. شاعر برای غنی كردن سروده‌ها و اندیشه­های خود از تصویرسازی بهره جسته است. نکتۀ قابل توجّه این است كه در تصویرسازی و تصویرآفرینی در منظومۀ حماسی بهمن­نامه، ایرانشاه بن ابی­الخیر ، متأثر از شاهنامۀ فردوسی بوده است. اهمیّت بهمن­نامه، بیشتر از نظر زبان فارسی و زنده نگه‌داشتن یکی از داستان‌های ایران باستان و به کار بردن واژه‌های فارسی در آن است که منبع آن غیر از شاهنامۀ فردوسی و دیگر کتب تاریخی است. بررسی سطوح ادبی، زبانی و فکری این اثر، بی­شک، مسیر شناخت تفکّر و رویّۀ علمی و ادبی این شاعر را برای علاقه‌مندان و پژوهشگران هموارتر می‌سازد.